Холестерин қазақша: Холестерин — Уикипедия

Холестерин — Уикипедия

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Cholesterol-3d.png Cholesterol.svg

Холестерин (холестерол) (көне грекше: χολή — «өт» және көне грекше: στερεός — «қатты») —— стериндер тобына жататын органикалық зат, химиялық формуласы — C27H46O (10R,13R)-10,13-диметил-17-(6-метилгептан-2-ил)-2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16,17-додекагидро-1H-циклопента[a]фенантрен-3-ол.

Табиғатта кең тараған және ең маңызды стерин. Жасуша мембранасының құрамына енетін жоғары май қышқылдарымен күрделі эфирлер түзеді. Сондықтан жануарлар организмінің барлық жасушаларында[1] әсіресе бүйрек үсті безі, ми, бауыр, жұмыртқаның сарыуызында көп болады.

Қандағы холестериннің қалыпты әдеттегі мөлшері 180—260 миллиграмм (0,18 — 0,26%) болады. Оның көбеюі атеросклероз, ксантоматоз, бауырды май басу, т.б. аурулардың дамуын тездетеді. Холестерин организмдегі өт қышқылының, бүйрек үсті безі гормонының, жыныс гормонының, D

3 провитаминінің түзілуіне қатысады, жасуша қабырғасының өткізгіштік қасиетін де реттейді. Холестериннің алмасу процесі бұзылса, холестерин мен оның туындылары қан тамырларының қабырғасына шөгіп (атеросклероз), өтте кристалды холестерин пайда болып, тас байлану процесі жүреді. Холестерин жануарлар майынан алынады.[2]

Холестерол биосинтезі[өңдеу]

Холестерол эфирінің (холестеридтің) түзілуі[өңдеу]

Лимфадағы жəне қан плазмасындағы холестеролдар ақуыздармен байланысып, липопротеиндер құрайды. Плазмадағы холестеролдың үштен екі бөлігіндейі май қышқылдарымен этерленген. Негізінде холестерол эфирлері фосфатидилхолинмен өзара əрекеттесу кезінде пайда болады. Фосфатидилхолин құрамында 2-жағдайдағы май қышқылы қалдығын холестеролдың гидроксильдік тобына ауыстыруды лецитинхолестеролацилтрансфераза (ЛХАТ) ферменті катализдейді.

Холестеролды жəне оның эфирлерін тасымалдау[өңдеу]

Қан плазмасында холестеролдың көпшілігі ақуызбен байланысқан түрінде липопротеин түрінде тасымалданады. Холестерол эфирлері де осындай формада тасымалданады да тиісті жасушаларына жеткізіледі. Жасуша бетінде липопротеиндердің ерекше рецепторларымен холестерол-липопротеин комплексы байланысады. Ерекше қышқыл липаза холестерол эфирлерін гидролиздеп ыдыратады, бос холестеролды пайдаға асыруын жасуша өзі реттейді[3].

Холестерин көбеюі[өңдеу]

Өттегі сұйық заты холестериннің деңгейін емдік шөптерден тұнба жасау арқылы төмендетуге болады. Ол үшін қырыққабат, қызылша, алма, бүлдірген, итбүлдірген, жидек, сарымсақ, пияз, теңіз қырыққабатын көбірек пайдаланыңыз. Әрі күніне жарты стақан қырыққұлақ пен қара шомыр шырындарына бал қосып ішіңіз. Оған доланадан әзірлеген шайдың да пайдасы зор. Оны әзірлеуге көп уақытыңыз кетпейді. Мәселен, 20 долана жидегін ыстық суға салып қайнатып, 2 сағат тұндырасыз. Кейін дайын болған тұнбаны күніне бірнеше рет ішіп, дертіңізге дәру табасыз.

[4]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. ↑ Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі/ — Алматы: «Сөздік-Словарь», 2009. ISBN 9965-822-54-9
  2. ↑ «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
  3. ↑ Биохимия. Медицина университеті баспасы. Алматы
  4. ↑ 100 ауруға халық емі. -Тараз:2011. -ISBN 9965-728-55-0
Холестерин деген не? Холестерин деңгейін қалыпқа қалай келтіреді?

Холестерин деңгейінің жоғарылығы

Қандағы холестерин деңгейінің жоғары болуы қазіргі заманғы адамдардың көбін алаңдатады. Біз холестерин деңгейі жоғары тағамдарды тұтынғандықтан ағзадағы холестерин шамадан тыс артады деп ойлаймыз. Шын мәнінде, адам ағзасының өзі заттың өте көп бөлігін өндіреді. Тамақтану кезінде бізге холестериннің тек 30% ғана келеді.

Қалыпты көрсеткіштер   

Холестерин көрсеткіші жеке анықталады және 3-тен 6 ммольға дейін түрленіп тұрады. Нәзік жандыларға қарағанда ер адамдардың көрсеткіші біраз жоғары болады.

Холестерин зат алмасу процестерінде маңызды рөл атқарады және ағза жасушалары үшін құрылыс материалы болып табылады. Адам үшін қандағы холестерин мөлшерінің көп болғаны емес,  липидтер тығыздығының төмен және өте төмен болуы қауіпті. Олар қан тамырларының қабырғаларына жиналып, түйіндер тудырады.

Көптеген жылдар бойы американдық ғалымдар мынадай зерттеулер жасаған. Төмен холестеринді диетаға көшу бауырдың өз холестеринін өндіруін арттыруға әкелуі мүмкін. Қатаң диетаны сақтау тек қандағы холестериннің ең көп деңгейі анықталған науқастарға ұсынылады. Қалғандарына мәселені шешудің басқа жолын іздеуге тура келеді.

Холестерин деңгейінің жоғары болуының себептері

Холестерин деңгейінің жоғары болуы адам ағзасында белгілі бір мәселелердің бар екенін білдіреді. Бұл жерде жүрек-қантамыр патологияларының даму себебі болатын созылмалы сырқат туралы сөз қозғалып отыр.  Холестерин деңгейінің жоғарылауы ішкі органдардың қалыпты жұмысы өте қатты ауытқығаннан болады.

Холестерин деңгейінің жоғарылауына тұқымқуалаушылық бейімділігі бар адамдар, жоғарғы қауіп тобына жатады. Бұл тұқым қуалаушылық диплеталипопротеинемияға, гиперлипидемияға, полигендік және отбасылық гиперхолестеринемияға қатысты. Көбінесе холестерин деңгейлері мынадай аурулар: қант диабеті, гипотиреоз, ұйқы безінің соматикалық патологиясы, бауырдың бұзылуы, гипертония, бүйректің қалыпты жұмыс істеуінен ауытқу жағдайында орын алады. «Зиянды» холестерин деңгейінің жоғарылау қаупі жүкті әйелдерге, алкогольге және темекі шегуге тәуелді емделушілерде болады. Шамадан тыс салмақтың өсуі де қауіпті болуы мүмкін.

Аурудың елеулі белгілері 50 жастан кейін байқалады. Ерлерде аурудың алғашқы белгілері 35 жасында да сезілуі мүмкін. Әйел адамдарда олар менструациялық кідіріс кезінде және АІЖ ауруларың ауытқуынан болады.

Көптеген сарапшылар, холестериннің жоғарылау себептері шамадан тыс жиі тамақтану, теңгерімсіз тамақ, зиянды тамақ өнімдерін пайдалану, аз қозғалу және отырып істейтін жұмыс салдарынан болады деп санайды. Зиянды әдеттердің болуы адам ағзасына  теріс әсер етеді.

Біздің денемізде барлық ішкі жүйелер тығыз қарым-қатынаста болады, сондықтан онкологиялық, атеросклерозды дамытуға ықпал ететін тәуекел факторларының барлығы жүрек инфарктінің қаупін арттырады. Қандағы «зиянды» холестерин деңгейін уақтылы төмендетіп отыру ағзаға теріс әсер ететін жағымсыз әрекеттерді барынша азайтуға, өз денсаулығыңыз бен өміріңізді сақтап қалуға мүмкіндік береді.

Холестериннің жоғары болуының қаупі

Холестерин деңгейінің шамадан тыс болуы тамырда қанның ұюын тудырады. Қажетсіз қалдықтар қан тамырларының қабырғаларын бітейді, холестеринді түйіндер қалыптастырады. Қан ұйықтарының қаншалықты тұтастығын сақтайтынын сенімді түрде анықтау мүмкін емес. Ол кез-келген уақытта жарылып немесе бітеліп қалып, төменде көрсетілген жағдайлар орын алуы мүмкін:

оқыс өлім;

инфаркт;

инсульт;

өкпе қантамырының эмболиясы.

Холестерин деңгейінің төмендігі

Холестерин деңгейінің шамадан тыс болуы ғана емес, холестериннің жетіспеушілігі де қауіпті. Бұл зат жасуша мембраналарының, қан тамырлары қабырғаларының және оларды қалпына келтірудің негізгі материалы ретінде қолданылады. Тамырлы қабырғалардың зақымдалуы инфаркт пен инсульттің орын алу себебі болып табылады.

Холестерин жетіспеушілігі қан аздықтың пайда болу қаупін арттырады және жүйке жүйесінің соматикалық патологиясының дамуына қауіп төндіреді. Холестерин деңгейіндегі күрт құлдырауы зат алмасу процестеріне кері әсер етеді. 40 жасқа толған адамдар, алкогольдік ішімдіктер мен темекі шегуге әуес, артық салмақтан немесе зиянды әдеттерден зардап шегетіндер өз денсаулықтарына аса назар аударулары керек.

Холестерин деңгейін қалыпқа келтіру

       Холестерин деңгейін қалыпқа келтіру үшін дәрілік заттар ішу міндетті емес. Мүлде қауіпсіз және тиімді өнім бар. Көптеген белгілі ауруларды емдеуде өзін көрсете білген Ламифарэн өнімі туралы айтып отырмыз.

       Ламифарэн ағзаны кешенді сауықтыру үшін 2003 жылы жасап шығарылған. Көп жылдық зерттеулер мен тестілеу оның адам ағзасы үшін мүлде қауіпсіз екенін және көптеген ауруларды емдеуде тиімді екенін көрсетті.

       Өнім құрамында микроэлементтер мен дәрумендерге бай табиғи қоңыр балдырлар бар. Өнімнің ерекшелігі адам қанының құрамымен өте ұқсас болып келетін табиғи құрамында болып отыр. Бұл оны пайдалануда ешқандай кері әсерлердің жоқтығымен қатар, Ламифарэнді ішкеннен кейін оның құрамдас бөліктерінің жылдам сіңірілетінін де білдіреді.  

       Бұл бірегей өнім ББҚ-ға жатпайды және оны кез келген жастағы науқастардың ішуіне болады. Ламифарэн қандағы қалыпты холестерин деңгейінің ауытқуымен жақсы күреседі, көрсеткіштерді тұрақтандырып, науқастың жалпы жағдайының жақсаруына әсер етеді. Холестерин деңгейін қалпына келтіруімен қатар, бұл инновациялық өнім адам ағзасынан уыттар мен қоқыстардың шығуын да қамтамасыз етеді. Ламифарэнді қабылдағаннан кейін аз уақыт ішінде өзіңіздің сергек жүргеніңізді және жағдайыңыздың жақсарғанын байқайсыз. Бұндай әсерді басқа ешбір синтетикалық өнім бере алмайды.

       Осы табиғи өнімді қабылдау иммунитетті нығайтуға және 7-8 жылды құрайтын ұзақ уақыт ішінде  өз тиімділігін сақтауға көмектеседі.

 

Холестерин туралы мәлімет қазақша | Rel.kz

Холестерин (холестерол), жирорастворимое зат присутствующее барлық ұлпаларында жануарлар ағзасы. Функциялары холестерин өте әр түрлі болып табылады. Ол құрамына кіреді, жасуша мембранасының бір бөлігі болып табылады еритін липопротеиновых кешендерін, айналымдағы қан және басқа да физиологиялық сұйықтықтарда; бірге басқа да заттармен, оны бөледі май безінің. Бауырда холестерин ретінде пайдаланылады ізашары, өт қышқылдарының, ал жыныстық бездерінің және надпочечниках одан құрылады стероидты гормондар. Сонымен қатар, ол қажет синтезі үшін D витамині, шешуші роль атқаратын дамуында сүйек.

Химиялық тұрғыдан алғанда, холестерин – май ерітетін спирт жататын класы стероидтардың. Таза күйінде бұл белое кристаллическое вещество дәмсіз және иіссіз.

Адам ағзасы әзірлейді холестерин өз бетімен алады, оны тағам – етпен, балықпен, жұмыртқамен және сүтпен. Холестерин синтезі жүреді, негізінен, бауырда, бірақ айтарлықтай оның санын құрылады надпочечниках, көже, қабырғаларында ішек және басқа да органдар.

Жоғары холестерин, қан (гиперхолестеринемия) қалыптастыруға ықпал етеді қабырғаларында қан тамырларының холестериновых әшекейлер, оңай құрылады тромбы. Егер мұндай тромбы отрываются және қанға қан, олар тудыруы мүмкін закупорку тамырларының өмірлік маңызды органдарында, атап айтқанда, себеп миокард . Гиперхолестеринемия жетекші факторына жатады даму атеросклероз .

Алайда дамуында қан тамырлық патология рөл атқарады ғана емес, жалпы холестерин қан, полагали бұрын, бірақ мазмұны мен жекелеген фракциялардың тығыздығы, өзі құрамына кіреді. Көлік холестерин ағзаға пайдаланады төрт түрі липопротеиндердің: барлық олар тұрады липидтердің (майлардың және ақуыздардың, бірақ ерекшеленеді тығыздығы (меншікті салмағы). Барлық ықтималдығы, дамыту, тамыр жеткіліксіздігіне байланысты екі түрлі тығыздығы: тығыздығы төмен тығыздығы (LDL) және тығыздығы жоғары липопротеиндердің (ТЖЛП). Көрсетілді, бұл холестерин ТТЛП құрамында ықтималдығын арттырады қан тамырлары жеткіліксіздігі, ал жоғары мазмұны қан байланысты ТЖЛП холестерин тәуекел қантамыр жеткіліксіздігі, керісінше, төмендеген. Бұл факт болуы мүмкін мәселенің, атап айтқанда, бұл холестерин құрамында ТЖЛП тиімді ағзадан шығарылады.

Өзгерту тағам рационының азайтуға мүмкіндік береді қандағы холестерин мөлшерін төмен қауіпті деңгейге керек: тұтынады аз, холестерин мен майлар, ал кейбір май қышқылдары мыналармен алмастырылады қанықпаған. Әдетте қаныққан май қышқылдары қамтылған май ретінде өсімдіктерден және жануарлардан алынатын, бөлме температурасында орналасқан қатты күйінде. Көпшілігі өсімдік майы және балық майы құрамында қанықпаған май қышқылдары бар. Жалпы ұсыныстар тұрады, оның тұтынады аз тәттілер, печенье, жұмыртқа, май және необезжиренного сүт және приготовлять тамаққа арналған өсімдік майы.

Зерттеулер 1980-ші айқын көрсетілді арасындағы байланыс тәуекел жүрек-қан тамырлары аурулары және құрамында холестерин азық-түлік.

Әдебиеттер тізімі
Марри қатысты. Р., Греннер Д., Майес П., Родуэлл. В. Биохимия адам, тт. 1-2. М., 1993

Холестерин мөлшерін азайтатын диета | KazMedic

Гиперхолестеринемия, дислепедимия, жүрек қантамыр аурулары кезінде қандағы холестерин мөлшерін төмендетуге арналған гипохолестеринді диета.

Қолдануға болатын

 Майлар. Барлық майларды қабылдауды максимальді шектеу. Шектеулі күнбағыс, жүгері, соя, зәйтүн, мақта майы, жоғарғы полиқанықпаған жұмсақ маргарин 2-2,5 қасық.

Ет, жұмыртқа. Тауықтың көрінбейтін майы және терісі, күркетауық, бұзау еті, қоян, жұмыртқаның ақуызы, жұмыртқа аптасына 1-2рет

Балық. Балықтың барлық түрі; Әсіресе теңіз балықтары аптасына 2-3 реттен кем емес. Майлы балық; Треска, камбала, майшабақ, сардины, тунец, қызыл балық, форель.

Көкөніс жемістер. Жаңа және мұздатылған көкөністер жүгері, пісірілген картоп, жаңа және тәтті емес консеріленген жеміс, грек жаңғағы, бадам дәні.

Жарма және пісірілген өнімдер. Ұн өнімдері, сұлы жармасы,  күріш,макарон өнімдері (А-тобындағы), сұлы печеньесі, майлы емес пудингі, щербет.

Сүт өнімдері. Майсыз немесе майлылығы 0,5% сүт, айран, йогурт, қаймақ ірімшік майлылығы 20%-дық

Сорпалар. Көкөніс сорпасы.

Сусындар. Шай, ашты емес кофе, минеральді су, қантсыз жеміс сусындары, спиртсіз сусындар.

Тәттілер. Жеміс балмұздағы, желе, қантсыз тәттілер

Дәмдеуіштер. Шөп, дәмдеуіш, қыша, бұрыш, сірке қышқылы, майлы емес дәмдеуіштер.

Қолдануға болмайды

Майлар. Сары май, малдың майы, шошқа майы, пальма және какос майы, қатты маргарин.

Ет, жұмыртқа. Көрінетін майы бар ет: шұжық, сосиски, паштет, үйрек, қаз, үй тауығының терісі, қосымша өнімдер, жұмыртқа сарысы.

Балық. Балық уылдырығы; Қуырылған балық майы қолданылмайды. Креветка, кальмары.

Көкөніс жемістері. Жануарлар майынан дайындалған картоп, фри картобы, картоп чисылары. Шектеулі: Шәрбәт жемістері, Тәтті жеміс, арахис, пісте, фундук.

Жарма және пісірілген өнімдер. Тоқаштар, пирожный печенье, кондитерлік өнімдер.

Сүт өнімдері. Тұтас сүт, кілегей, қаймақ, майлы сүзбе, ірімшік 30% майлыдан көп, балқытылғын ірімшік, балмұздақ.

Сорпалар. Майлы еттен жасалған сорпа, Шектеулі: пакеттегі сорпа, майлы емес еттен жасалған сорпа.

Сусындар. Кілегей қосылған кофе, какао, Шектеулі: Спиртті сусындар

Тәттілер. Крем, шоколад, ирис, тәттілер. Шектеулі: Мармелад, бал, шәрбәт, паста, қант, сарбит, глюкоза, фруктоза

Дәмдеуіштер. Кәдімгі асқатық, немесе басқа майлы дәмдеуіштер, Шектеулі: Төмен калориялы асқатық, соя соусы.

Ұқсас материалдарды қарай кетіңіз:

  1. Дұрыс тамақтану. Нутрициология ғылымы
  2. Медицинадағы 15 диета түрлері.
  3. Қант диабеті кезіндегі диета
  4. Ауыр науқастарды тамақтандыру
  5. Жүктіліктің екінші жартысындағы бір апталық тамақтану тәртібі

 

Холестерин синтезі | Презентация

Семей мемлекеттік медицина университеті
С.О.Тапбергенов атындағы биохимия және химиялық пәндер кафедрасы

СӨЖ
Тақырыбы:Холестерин алмасуы.Липидтер
алмасуы мен регуляциясының бұзылыстары.
Тексерген:Динжуманова Р.Т.
Дайындаған:Қапсеметова Т.С.
232-топ,ЖМФ
Семей, 2018
Жоспар:
• І.Кіріспе бөлім.
• ІІ.Негізгі бөлім:
• 2.1.Холестерин туралы жалпы түсінік.
• 2.2. Холестерин құрылысы және ұлпада
таралуы .
• 2.3. Холестериннің маңызы.
• 2.4.Холестерин биосинтезі.
• 2.5.Липидтер алмасуы реттелуі.
• 2.6.Липидтер алмасуы бұзылыстары.
• ІІІ.Қорытынды бөлім.
• IV.Пайдаланылған әдебиеттер.
Жалпы түсінік
Холестерин
(холестерол) (көне грекше: холе — «өт», стереол —
«қатты») —— стериндер тобына жататын органикалық
зат.
Ең маңызды стерин.
Жасуша мембранасының құрамына енетін жоғары май
қышқылдарымен күрделі эфирлер түзеді. Жануарлар
организмінің барлық жасушаларында әсіресе бүйрек үсті
безі, ми, бауыр, жұмыртқаның сарыуызында көп болады.
Холестерин құрылысы және ұлпада
таралуы .
Адам организмінде 140-350 г.
Оның 90% жасушаларда, қалған 10 %
қанда
Суда ерімейді, майлы ортада ериді.
Ағза жасушаларына, ақуыз және май
комплексінен тұратын, липопротеидтер
тасымалдыайды
Холестерол
Бауырда холестериннің 50%
Ащы ішекте 15-20 %
қалған мөлшері теріде, бүйрек усті
безінде, жыныс бездерінде синтезделеді
Холестериннің (ХС) маңызы
1.Құрылымдық ролі- биологиялық мембрананың липидтерінің
30% құрайды. Оның сұйық күйін қамтамасыз етеді.
2. Диэлектрик қызмет атқарады- нерв тінінде миелин қабығын
түзе отырып нерв импульстерінің жылдам берілуіне
қатысады.
3. ФЛ-тер құрамындағы КҚМҚ пероксидтік тотығудан
қорғайды.
4. Пластикалық қызметі-холестериннен өт қ-ры, стероидты
гормондар, Д3 витамині түзіледі.
5. ХС-нен канцерогенді қосылыстар түзілуі мүмкін.
6. ХС алмасуы бұзылғанда атеросклероз, өт-тас ауруы дамиды.
Холестериннің көздері
• Экзогендік холестерин: 0,3 — 0,5 г / тәул.
• Эндогендік холестерин: 0,3 — 0,5 г / тәул
• Экзогенді холестеринді қорыту:
• Холестерол азық-түліктен еркін немесе байланыстырылған
(холестерид түрінде) ағзаға түседі;
• Асқорыту трактындағы бос холестерин қорытылмайды
• Байланысқын холестерол төмендегідей жіңішке ішекте
қорытылады:
• Холестерид холестролэстераза холестерин +ЖМҚ
• Холестерин холециндік кешендер түрінде жіңішке ішекте
сіңеді
• Холециндік кешендер — холестерин мен өт
қышқылдарының қосылыстары.
Холестериннің
тасымалдаушы формалары:
• ЛПНП (β-липопротеиндер)

• ЛПОНП (пре-β-липопротеиндер)

• ЛПНП+ЛПОНП Атерогенді
• липопротеиндер
Холестерин биосинтезі
Шартты түрде холестерин биосинтезінің
5 кезеңге бөледі:
1. Мевалонат синтезі;
2. Изопентенилпирофосфат синтезі;
3. Сквален синтезі;
4. Ланостерин синтезі;
5. Холестерин синтезі;
І. Мевалонат синтезі
ІІ. Изопентенилпирофосфат синтезі
ІІІ. Сквален синтезі
ІV. Ланостерин синтезі
V. Холестерин синтезі
Липидтер алмасуы реттелуі.
Инсулин май қышқылдарының биосинтезін
арттырады, көмірсуларды майға айналдырып,
май қышқылдарының ыдырауын тежейді.
Адреналин және глюкокартикоидтар
липолизді белсендіреді
Гипофиз және жыныс бездері гормондарының
гипофункциясы кезінде майдың синтезі артады,
демек, липолиз тежеледі, нәтижесінде ағзаның
майлану үдерісі артады.
Липидтер алмасуының
бұзылуына әсер ететін факторлар:
1) гипофиз гипофункциясы;
2) қалқанша без гормондарының гипофункциясы, салмақтың кемуі;
3) өт секрецияларының кемуі, липидтердің қорытылу және сіңірілу
үрдісінің бұзылуы;
4) азық қорымен майдың мардымсыз түсуі, мұнда майда еритін
витаминдердің а- және гиповитаминозы;
5) ағзада липотропты (холин және метионин) заттардың
жетіспеушілігі. Метионин бауырдың майлануынан сақтайды;
6) кетонурия (ацетоурия) және кетонемия (ацетонемия), май
қышқылдарының ыдырауының соңғы өнімдері (ацетон, ацетосірке
қышқылы, β-оксимай қышқылы) қанның, зәрдің құрамында артып
кетуі;
7) липотропты факторлардың жойылуы, яғни бауырдың майлануы;
Липидтер алмасуының
бұзылыстары.
Май тінінде ұдайы қарқынды алмасу процесстері жүріп жатады. Онда
майдың артық жиналуы тамақта көмірсулары басым болғанда болады.
Үш глицеридтердің түзілуі мен ыдырауы қандағы глюкозаның деңгейімен
реттелінеді. Онда глюкоза көп болғанда май қышқылдары энергия түзілуге
пайдаланылмай қорға жиналады. Керісінше, глюкоза деңгейі төмендегенде
майдың май тінінен шығуы байқалады. Ұзақ эмоциялық зорлану май
тінінен оның шығуына, адамның азып-ауруына әкеледі.
Майдың тасымалдануы мен
қаннан тінге ауысуының бұзылуы.
• Майлардың тасымалдануы бұзылыстарының бір көрсеткіші болып
гиперлипемия есептеледі. Бұл кезде қанда майдың мөлшері литріне
8 граммнан асады. Гиперлипемия ауқаттық (қоректік), тасымалдық
(май қорларынан оның бауырға тасымалдануы күшейгенде) және
ретенциондық (грек. retentio — бөгелу, кідірту) немесе бөгелулік
(майдың қаннан тінге шығуы кідіріп қалғанда) болып көрінеді.
Ауқаттық гиперлипемия. Майлы тамақты көп ішкеннен кейін 2—3 сағаттан
соң дамиды да, 4—6 сағаттан соң ең жоғары деңгейге көтеріледі. 9 сағаттан
кейін қандағы май мөлшері қалыпты деңгейге жетеді. Ол көк бауыр алынып
тасталғанда, гепариннің өндірілуі бұзылғанда ұзақ және жоғары деңгейдегі
гиперлипемия байқалады. Ac тұзы, өт қышқылдары гиперлипемияның дамуына
әкеледі.
Тасымалдық гиперлипемия бауырда гликогеннің қоры азайғанда (ашығу,
қантты диабет ж. б.) байқалады. Бұл кезде май қорларынан, өкпеден, сүйек
кемігінен, майлардың бауырға бағытталуы көптеген гормондардың әсерлерінен
болады. Ашыққан организмге глюкоза жібергенде бауырда гликогеннің қоры
қалыптасып, майлардың бауырға тасымалдануы (тасымалдық гиперлипемия)
азаяды.
Бөгелулік (ретенциондық) гиперлипемия —қаннан майлардың тіндерге
ауысуы бегеледі. Босаған май қышқылдары альбуминмеп байланысып
(альбуминнің I молекуласы май қышқылының 6—7 молекуласын
байланыстырады), қаннан жасушаларға ауысады. Осыдан қанда альбуминнің
жеткіліксіздігі (ашығу, бүйрек, бауыр аурулары) кездерінде майдың қанда
ұсталып қалуына, гиперлипемияның дамуына әкеледі. Осындай жағдай
гепариннің жеткіліксіздігі кездерінде байқалады (атеросклероз, қантты диабет ж.
б.).
гиперлипидемия

ауқаттық тасымалдық бөгелулік

Ашығу Атеросклероз
Көп майлы тамақ Қантты диабет Қантты диабет
Стресс Невроз
Атеросклероз
Ғылымның соңғы кездегі жетістігі атеросклероздың тек бір ғана органның
емес, жалпы қан тамырды қамтитын күрделі ауру екенін дәлелдеді.
Атеросклерозбен қарттармен қатар жасы қырыққа жетпеген адамдар да,
ауратыны анықталды. Организмде қоректік заттардың, онық ішінде
холестериннің алмасуының бұзылуы атеросклероз ауруының басталғанын
дәлелдеді. Холестерин де глюкоза және белоктың химиялық қосындылары
секілді организм тіршілігі үшін керекті, құнды зат, онсыз адам өмір сүре
алмайды. Өйткені холестерин әрбір клетканың құрамына кіреді, әсіресе нерв
тканінің тіршілігі үшін өте маңызды. Сондықтан табиғи жағдайда тағам
құрамынан түзілген холестерин организмнің мұқтажын толық қанағаттандыра
алмағандықтан, оны организм өз қорындағы белок пен углеводтан құрап,
синтездеп толықтырады.

Бауыр мен ішекте организмге керегінше —
тәулігіне 2—3 гр. холестерин синтезделеді.
Адам оның жарты грамдайын тамақтан алса,
қалғанын өз денесінің қорынан жетістіреді.
Адам сау кезде холестериннің белгілі бір
мөлшерде синтезделіп, жұмсалуын реттейтін
организмнің механизмі басқарады.
Атеросклероз
Холестерин қан құрамындағы белок және фосфолипиды
(майға ұқсас бөлшек) мен қосылып денеге тарайды. Осы
күрделі қосылысты липопротеин дейді. Бұлардың түрі,
салмағы және қан тамыр астарына жабысып орналасуы
бірдей емес. Зерттеу нәтижесіне қарағанда ірі
липопротеиндердің бөлшектері жабысқыш келеді. Сол
қан тамыр астарының холестерин жиналған жеріне кейін
дәнекер тканьдер өседі. Бұдан қан тамырының тысы
тығызданып қатаяды, қан жолы тарылады, кейде тіпті қан
ұйып (тромба), жолы бітеледі. Бұл жағдай жүрек пен миға
қан келуін бұзады. Тіпті жүрек инфарктысының (жүрек
етінің елжіреуі) басталуы ғажап емес. Ішіп-жеген
тағамның сан-сапасына және режиміне байланысты
атеросклероз бірде тез білінсе, бірде білдірмей баяу
басталады. Айталық майлы тамаққа үйір, қомағай, оның
үстіне қара жұмыс істемейтін, жатып ішер еріншектер
бұл аурумен көп ауырады. Мұндай адамның қанын
зерттегенде холестериннің мөлшері нормадан анағұрлым
артық екендігі анықталды.
Майлардың сіңірілуінің бұзылуы.
Ішектерде тағамдық май сіңірілуі үшін оның эмулсиялануы (лат. emulsus — сұйықта
заттың ерімеген микроскопиялық тамшылары араласқан жағдайда сақталу түрі
қажет. Ұлтабарға ет түспеуі немесе оның тым аз түсуі майлардың сіңірілуіне тікелей
әсер етеді. Өт жолдарының бітелуі, өт қабығының қабынуы (холецистит) және өт
шығару үрдістерінің бұзылыстарымен сипатталатын бауырдың кейбір аурулары
кездерінде тағамдық май эмульсияланбауынан сіңірілмейді.
Осындай жағдай ұйқы-безінің ферменттері шығарылмағанда немесе тым аз
шығарылғанында да байқалады. Сонымен қатар майлардың сіңірілуі бұзылуы ішек
эиителийлерінің қызметі төмендегенде немесе ащы ішектің перистальтикасы
күшейгенде болуы мүмкін. Бұндай жағдайлар энтериттер, А және В
гиповитамииоздар кездерінде байқалады. Тамақтың құрамында Са 2+, Мg2+ көп
болғанда, олармен май қышқылдарының ерімейтін тұздары құрылады да, майдың
сінірілуі төмендейді.
Сіңірілмеген май негізінен ішектер арқылы, аз мөлшерде май және тер бездерімен
тері арқылы сыртқа шығарылады. Май сіңірілуі бұзылуынан нәжісте ыдырамаған
май мен күрделі май қышқылдары көбейеді, ол ақсұр түсті болады. Бұндай
жағдайды стеаторея (грек. stear — май, грек. rһео — ағу) дейді.
Май бездерімен тері арқылы майдың артық шығарылуы (себорея — май ағу) кейбір
тері ауруларында (безеу, экзема жене авитаминоздар кездерінде) кездеседі
Организмде майдың артық жиналуы көптеген тіршілікке маңызды
ағзалардың қызметтері бұзылуына әкеледі. Көмірсулары алмасуында
глюкозаның тотығуы шектеліп, бауырда гликогеннің қоры көбейеді.
Энергия түзу үшін организм негізінен май қышқылдарын пайдаланады.
Жүректе май жиналып қалуы оның жиырылымдық қызметін әлсіретеді.
Семіру кезінде атеросклероз, артериялық гипертензия жиі дамиды,
қан ұю артады, тромбоз жиілейді. Бұл кезде өкпеде ауа алмасу
нашарлайды, өкпенің өмірлік сиымдылығы төмендейді, онда қан іркілуі
және тыныс алу жолдарында созылмалы қабыну дамиды. Аз күштенудің
өзінде алқыну пайда болады. Осыдан циркуляциялық және тыныстық
гипоксия байқалады.
Майлардың сіңірілуінің бұзылуы көптеген жағымсыз
жағдайларға әкеледі. Осыған қарамай тағамда май міндетті
түрде болуы қажет. Өйткені майлармен бірге майда еритін
тіршілікке қажетті витаминдер А, Д, Е, К сіңіріледі.
Сондықтан тамақпен организмге май түспесе көрсетілген
витаминдердің жеткіліксіздігі дамуы мүмкін.
Семіру – организмде үшглицеридтердің тым артық
жиналып қалуымен көрінетін дерттік жағдай.

• Семіру барлық зат алмасу
бұзылыстарының ішінде ең жиі
кездесетіні. Ересек адамдардың
30%-дан 60%-ға дейіні артық
салмағымен көзге түседі.
Әйелдердің арасында семіздік
ерлерге қарағанда үш есе жиі
кездеседі. Жастардың арасында
семірудің жиілеп бара жатқаны
назар аудартады. Мәселен, 33%
ер адамдардың және 45%
әйелдердің арасында семіру 20-
35 жас аралығында кездеседі.
Семірудің түрлері:
• Біріншілік семіру
• Салдарлық семіру
• Гипертрофиялық
семіру
• Гиперплазиялық
семіру
• Андроидтық семіру
• Гиноидтық семіру
• Араласқан семіру
Біріншілік семіру
Біріншілік семірудің негізінде липостаздық жүйенің шеткері
май тіні мен гипоталамустың арасындағы өзара қатынастардың
бұзылуы маңызды орын алады. 1994 ж Дж. Скотт «тоқтық»
жағдайда адипоциттер пептидтік гормон – лептин өндіретінін
ашты. Лептиннің әсерінен аштық сезімі орталығында
нейропептид V өндірілуі азаяды. Бұл нейропептид:
Аштық сезімін туындатып, тәбеттің ашылуына әкеледі;
Кейбір эндокриндік бездердің гипофиз арқылы және
гипофизден тыс реттелулеріне қатысады;
Инсулин өндірілуін арттырады;
Тамақ қабылдауға түрткі болады;
Адипоциттерде май жиналуына әкеледі.
Салдарлық семіру
Жүйкелік-эндокриндік бұзылыстардың дамуы
нәтижесінде байқалатын семіруледі салдарлық семіру
дейді. Қазіргі күні оны май тінінде өндірілетін
лептиннің немесе лептинді қабылдайтын
гипоталамустағы рецепторлардың жеткіліксіздіктері
мен байланысты емес семіру деуге болады.

Орталықтық семіру Шеткерілік семіру
Гипоталамустық- Басқа эндокриндік
гипофиздік бездердің қызметтерінің
бұзылыстары
Гипертрофиялық семіру
Май жасушаларының
жалпы саны өзгермей
олардың іштеріндегі май
тамшыларының көлемі
ұлғайып кетуімен көрінеді.
Қалыпты жағдайда олардың
көлемі 0,3 мкл шамасында
болса,гипертрофиясы
кезінде 1,0 мкл-ге дейін
ұлғаяды. Содан
адипоциттердің көлденең
диаметрі үлкейеді.
Гиперплазиялық семіру
Май жасушаларының жалпы саны
қалыптыдан көбейіп кетуімен көрінеді. Бұл
кезде дене салмағы өте үлкен мөлшерлерге
жетуі мүмкін. Семірудің бұл түрі
гипертрофиялқ түріне қарағанда тым ерте
жаста байқалады. Ол іштегі бала туылмай
тұрып және емшектегі балалық шақ
кездерінде кездесуі ықтимал. Бұл түрі
дамуында тұқымқуалаушылықтың маңызы
өте зор. Семірудің гиперплазиялық түрі
ересек адамдарда да кездеседі. Жас
балалардағы гиперплазиялық семіруге жүкті
әйелдердің қантты диабетпен сырқаттануы,
олардың тым артық тамақ ішулері,
балаларды тым артық қоректендіру және т.б.
жағдайлар әкеледі.
Андроидтық семіру
• Майдың дененің жоғарғы бөліктеріне, іште және іш
құрылыстарында жиналуы. Ол еркектерге тән семіру.
Гиноидтық семіру
Майдың бөкседе,
жамбаста, санда және
дененің төменгі
жақтарында жиналуы,
негізінен әйелдерге тән.
Өйткені еркектер мен
әйелдердің жыныстық
гормондары май тінінің әр
түрлі бөліктерінде а2-
катехоламиндік
рецепторлардың бөлінуіне
әр қилы әсер етеді.
Араласқан семіру
Андроидтық және гиноидтық түрлері біріккен
түрде кездеседі және андроидтық түрге тән
атеросклероз және оның асқынуларына
көтеріңкі қауіп-қатер сақталады.
Семірудің алдын-алу және
емдеу
Семірудің алдын-алуда қоректену тәртібін сақтаудың маңызы
өте зор. Тамақтың құнарлығын, ондағы ас тұзын, тәтті және
ащы тағамдарды шектеп, бөлшектеп, жиі қоректену қажет.
Тамақтың құнарлылығын күн бойына дұрыс бөлу ерекше
маңызды. Тамақпен түсетін энергияның 70%-ы күннің бірінші
жартысында, 30%-ы түстен кейінгі астануларға сәйкес келуі
керек. Жатар алдындағы астану ұйықтардың алдында 2 сағат
бұрын болуы қажет.
Сонымен бірге, гиподинамияны шектеу, дене шынықтыру мен
спортпен шұғылдану қажет. Толық адамдарда май алмасуы
бұзылуын жөнге келтіру үшін арнайы дәрілер, оның ішінде
бүгінгі зерттеліп жатқан лептин, сонымен бірге балық майынан
алынған «эйконол» қолданылады. Ол қанда майдың мөлшерін,
артериялық қысымды төмендетеді, қан ұюын ретке келтіреді.
Асқыну белгілері
Семірген адамдардың қан
қысымы көтеріліп және
атеросклероз пайда болуы
мүмкін. Осы себептерден
семіргіш аурудың жүрегі
әлсіреп, оның қызметі
нашарлайды. Семірген
аурулар қомағай келеді.
Олардың өтінде тас көбеюі
мүмкін, холецистит,
панкреатит деген аурулармен
ауырғыш келеді, бауыры
үлкейеді.
Семіруді ескерту мен емдеу тәсілдерінің негіздері

Семіруді ескерту мен емдеу тәсілдерінің
негізінде, қоректенудің тәртібін сақтаудың
маңызы өте зор.Тамақтың құнарлылығын
күн бойына дұрыс бөлу ерекше маңызды.
Тамақпен түсетін энергияның 70%-ы күннің
бірінші жартысына (ауыз ашар, екінші ауыз
ашар, түскі ас) келуі керек. Оның тек 30%-ы
түстен кейінгі астануларға (түстен кейінгі,
кешкі және жатар алдындағы ас) келгені
дұрыс. Жатар алдындағы
астану ұйықтардың алдында 2 сағат бұрын
болуы қажет, Тамақтанудың осындай
тәртібінде организмге аспен түсетін
энергияның негізгі бөлшегі жұмыс
уақытындағы кеткен шығынын толтырады
да, май түрінде қорға жиналуы азаяды.
Қорытынды
• Холестерин (холестерол) (көне грекше: холе — «өт», стереол —
«қатты») —— стериндер тобына жататын органикалық зат.
Шартты түрде холестерин биосинтезінің 5 кезеңге бөледі:
1. Мевалонат синтезі;
2. Изопентенилпирофосфат синтезі;
3. Сквален синтезі;
4. Ланостерин синтезі;
5. Холестерин синтезі;
Липидтер алмасуының бұзылуына әсер ететін факторлар және
реттейтін жүйелер бар.Липидтер алмасу
бұзылыстарына:атеросклероз,семіздік, гиперлипидемия және
т,б жатады.Бұл аурулардың алдын алу шаралары бар.
Пайдаланылған әдебиеттер:
wikipedia.org
kazorta.org
kazmedic.org
aif.ru
jazdorov.ru

айырмашылық неде, ол сол немесе жоқ па?

Адам ағзасында ғажайып қасиеті бар – гомеостазды тәуелсіз түрде ұстау мүмкіндігі. Белгілі бір биохимиялық функциялардың арқасында ағзаның өмірлік белсенділігін қамтамасыз ететін көптеген метаболикалық процестер орындалады. Реакциялардың әдеттегі процесінде арнайы катализаторлық заттар қажет, оларсыз нақты реакция аяқталмайды.

Холестерол (ағылшын холестеролынан) – бұл көптеген жасушалардың бөлігі болып табылатын ерекше зат. Оның шығу тегі бойынша холестерол майларға немесе липидтерге жатады.

Липидтердің көпшілігінде жүйке тіні бар – мидың жасушалары жартысынан көбін липидтерден тұрады. Сонымен қатар, холестериннің қатысуымен биологиялық түрлендірулер сериясы арқылы бірқатар гормондар, атап айтқанда, бүйрек үсті бездерінің стероидтық гормондары пайда болады. Сауалнамаға сәйкес, адамдардың көпшілігі холестерин туралы естіп, оны өте зиянды зат деп санайды.

Холестерин мен холестерин арасындағы айырмашылық

Көптеген науқастар холестериннің неғұрлым танымал холестеринді не екенін біледі, олардың арасында қандай айырмашылық бар?Физикалық қасиеттері бойынша зат сұйық күйде кристалдануға ұқсайды. Холестерин және холестерин, көбіне адамдарға белгілі, бір және сол жасушалардың биохимиялық компоненті болып табылады. Химиялық құрылымы бойынша холестерин спирттерге жатады. Зат зат алмастырылмайды, яғни оны тәуелсіз синтездеуі мүмкін.

Өзінің ерекше физикалық қасиеттеріне байланысты зат заттың физикалық жағдайын және кристаллидін өзгерте алады. Мысалы, холестеринді тастар – холелитиастың ең таралған этиологиясы. Бірақ холестериннің үлкен мөлшеріне байланысты мұндай тастар аз тығыздыққа ие және хирургиялық емге сезімтал.

Бір күнде эндогендік холестерин бір грамнан аз синтезделеді. Заттың көп бөлігі бауыр жасушаларында синтезделеді. Осыған қарамастан, әрбір жасуша заттың өзін синтездеу мүмкіндігіне ие.

Сырттағы холестерин күніне 0,5 граммнан аспауы керек. Холестериннің тепе-теңдігінің өзгеруімен, көптеген қауіпті патологияларды дамытуға әкелетін липидограммадағы бұзылулар бар.

Липидтердің қатынасы бұзылған кезде дамитын ең көп таралған ауру атеросклероз болып табылады.

Денедегі холестериннің рөлі

Холестериннің және холестериннің барлығы бірдей зат болып табылатындықтан, бір және екіншісі функциясы мүлдем бірдей.

Бұл зат қанда еркін айналымға түсе алады, сонымен қатар жасушааралық күйде болады.

Бұл компонент организмдегі көптеген биохимиялық процестерге белсенді қатысады.

Липид келесі заттардың синтезіне қатысады:

  1. стероидті гормондар;
  2. холекальциферол;
  3. гонадалық гормондар;
  4. бүйрек үсті қабығының гормондары.

Ол сондай-ақ барлық жасушалық мембраналардың ажырамас бөлігі болып табылады. Сонымен қатар, ұялы электролит арналары холестеринге байланысты жұмыс істейді. Холестерин жетіспеушілігінен клеткалардың өткізетін жүйесі бұзылған. Бауырдағы өттің бөлігі болып табылатын тұз қышқылы холестерин негізінде синтезделеді. Осылайша, холестеринді қолданудың арыстан үлесі денеден тұрады. Тұз қышқылдарының көмегімен тағамдық элементтер бөлінеді.

Холестериннің келесі химиялық сипаттамалары сипатталады:

Холестерол – Уикипедия

Холестеролът (наричан някога холестерин) (от старогръцкото холе – „жлъчка“, и стереос – „твърд“; последвано от наставката ол за алкохол) е стерол и липид, съдържащ се в клетъчните мембрани на всички тъкани на човешкото тяло и транспортиран в кръвната плазма на всички животни. Минимални количества холестерол се съдържат и в мембраните при растенията. Холестеролът е бяло мазно вещество, неразтворимо във вода и разтворимо в повечето органични разтворители. Промишлено холестеролът се получава от говежди гръбначен мозък или от ланолин.

Това вещество е идентифицирано за пръв път в жлъчни камъни през 1769 година от французина Франсоа дьо ла Сал. Тъй като той не публикува труда си, друг французин, Мишел Йожен Шеврьол, му дава името.

Мишел Шеврьол (1786 – 1889) е роден в семейство на хирурзи и става един от най-известните и изтъкнати учени на 19 век. Като професор по химия в Париж, Шеврьол прави задълбочени изследвания на сапуна. В резултат на проучванията му се раждат много научни статии, които водят началото си от 1813 година, а кулминацията им е забележителният му труд върху животинските мазнини „Изследвания върху мазнините с животински произход“, публикуван през 1823 година. В тази публикация за първи път се появява думата холестерол.

Cholesterol.svg

Молекулната маса на холестерола е 386,65. Неговото наименование по номенклатурата на IUPAC e: (3S, 8S, 9S, 10R, 13R, 14S, 17R) – 10, 13 – диметил – 17 – [(2R) – 6 – метилхептан – 2 – ил] – 2, 3, 4, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 15, 16, 17 – додекахидро – 1H – циклопентафенантрен – 3 – ол. В основата на въглеродния му скелет стои циклопентанперхидрофенантреновото ядро.

Холестеролът е нормална съставна част на всички клетъчни мембрани в човешкия и животинския организъм.

Той е необходим за синтеза на:

и още десетки метаболитно активни вещества, жизнено необходими за нормалната обмяна.

Метаболизъм на холестерола в човешкия организъм[редактиране | редактиране на кода]

Човешкият организъм може да си синтезира до 80% от холестерола, който му е необходим. Нормалната синтеза е около 10 mg холестерол дневно за 1 kg телесна маса. Новосинтезираният холестерол, както и приетият с храната, постъпват в черния дроб. Там холестеролът се свързва със специални транспортни белтъци в липопротеидни комплекси с ниска плътност (Low Density Lipoproteins – Cholesterol, LDL-C, наричан от неспециалистите „лош холестерол“). LDL-C разнасят холестерола до всички клетки и тъкани на човешкото тяло – те много се нуждаят от него.

При някои обменни нарушения холестеролът от LDL-C не може да се усвои от клетките или се освобождава от липопротеидния комплекс твърде рано. Тогава холестеролът се отлага по стените на кръвоносните съдове, където образува печално известните атеросклеротични плаки. В началните стадии тези натрупвания са обратими. В кръвта има специална белтъчна защитна система, която свързва натрупания по стените на кръвоносните съдове холестерол в липопротеиди с висока плътност (High Density Lipoproteins – Cholesterol, HDL-C). HDL-C отнася холестерола обратно в черния дроб. Неспециалистите наричат HDL-C „добър холестерол“, но това название е твърде условно. HDL-C се образува само при излишно високи нива на свободен холестерол в кръвта или по стените на кръвоносните съдове.

Трайното повишаване на нивото на холестерола в кръвта се нарича хиперхолестеролемия. Това е болестно състояние от групата на дислипидемиите. Важно е да се разбира, че здравият организъм може да изхвърли излишните количества холестерол, приет с храната. Холестеролът, сам по себе си, не може да предизвика заболяване. Хиперхолестеролемията не е болест, а признак на някои болести на обмяната на веществата.

Нормални стойности на холестерола[редактиране | редактиране на кода]

Нормалното съдържание на общ холестерол в човешката кръв е около 3,36 – 7,76 mmol/L (около 1,3 – 3 g/L). Здрав възрастен човек има около 5 литра кръв и 6,5 – 15 грама холестерол в нея. В целия човешки организъм се съдържат около 250 грама холестерол.

Когато съотношението L D L − C H D L − C < 4 {\displaystyle {\frac {LDL-C}{HDL-C}}<4} , холестеролът не може да се отложи по стените на кръвоносните съдове.

Съдържание на холестерол в кръвния серум, mmol/l [1]
Показател Желателно Гранично Болестно
Общ холестерол < 5,2 5,2 – 6,5 > 6,5
LDL-C < 4 4 – 5 > 5
HDL-C > 1 1 – 0,9 < 0,9
LDL-C/HDL-C < 4 4 – 5 > 5

Холестеролът се съдържа основно в хранителните продукти от животински произход.

СЪДЪРЖАНИЕ НА ХОЛЕСТЕРОЛ В НЯКОИ ХРАНИ, mg/100 g[2]
Хранителен продукт Холестерол Хранителен продукт Холестерол
Прясно мляко 2% 6,7 Телешко месо (шол) 71
Прясно мляко 3% 10 Пиле, бяло месо (без кожа) 43
Кисело мляко 2% 6 Пиле, бяло месо (с кожа) 67
Кисело мляко 3% 12 Варена наденица 65
Обезмаслена извара 5 Шпеков салам 79
Краве сирене 70 Бяла риба (речна) 46
Кашкавал „Витоша“ 100 Скумрия 55
Свинско филе (без кост) 65 Краве масло 230

Препоръчителният прием на холестерол с храната е до 300 mg (0,3 g) дневно.[3]

Хидрогенираните мазнини съдържат високи нива наситени и транс-мастни киселини. Наситените мастни киселини увеличават размерите и намаляват плътността на LDL-C, което значително повишава риска от освобождаване на холестерола в кръвоносните съдове. Транс-мастните киселини блокират мембранните клетъчни рецептори за LDL-C, възпрепятстват неговото влизане в клетките и значително повишават риска за отлагане на холестерол по стените на кръвоносните съдове. Доказано е, че транс-мастните киселини значително повишават риска от възникване на сърдечно-съдови заболявания, злокачествени новообразувания и диабет тип II.

  1. ↑ Станкушева, Т., Н. Дончева, М. Керековска, А. Гудев, Практически подходи при лечението на дислипидемиите. София, „Знание“ ООД, 1995
  2. ↑ Веселка Дулева, 2007
  3. ↑ Наредба № 23 от 19 юли 2005 г. на Министерството на здравеопазването за физиологичните норми за хранене на населението
90000 Cholesterol | MedlinePlus 90001 90002 What is cholesterol? 90003 90004 Cholesterol is a waxy, fat-like substance that’s found in all the cells in your body. Your body needs some cholesterol to make hormones, vitamin D, and substances that help you digest foods. Your body makes all the cholesterol it needs. Cholesterol is also found in foods from animal sources, such as egg yolks, meat, and cheese. 90005 90004 If you have too much cholesterol in your blood, it can combine with other substances in the blood to form plaque.Plaque sticks to the walls of your arteries. This buildup of plaque is known as atherosclerosis. It can lead to coronary artery disease, where your coronary arteries become narrow or even blocked. 90005 90002 What are HDL, LDL, and VLDL? 90003 90004 HDL, LDL, and VLDL are lipoproteins. They are a combination of fat (lipid) and protein. The lipids need to be attached to the proteins so they can move through the blood. Different types of lipoproteins have different purposes: 90005 90012 90013 HDL stands for high-density lipoprotein.It is sometimes called «good» cholesterol because it carries cholesterol from other parts of your body back to your liver. Your liver then removes the cholesterol from your body. 90014 90013 LDL stands for low-density lipoprotein. It is sometimes called «bad» cholesterol because a high LDL level leads to the buildup of plaque in your arteries. 90014 90013 VLDL stands for very low-density lipoprotein. Some people also call VLDL a «bad» cholesterol because it too contributes to the buildup of plaque in your arteries.But VLDL and LDL are different; VLDL mainly carries triglycerides and LDL mainly carries cholesterol. 90014 90019 90002 What causes high cholesterol? 90003 90004 The most common cause of high cholesterol is an unhealthy lifestyle. This can include 90005 90012 90013 90026 Unhealthy eating habits, 90027 such as eating lots of bad fats. One type, saturated fat, is found in some meats, dairy products, chocolate, baked goods, and deep-fried and processed foods. Another type, trans fat, is in some fried and processed foods.Eating these fats can raise your LDL (bad) cholesterol. 90014 90013 90026 Lack of physical activity, 90027 with lots of sitting and little exercise. This lowers your HDL (good) cholesterol. 90014 90013 90026 Smoking, 90027 which lowers HDL cholesterol, especially in women. It also raises your LDL cholesterol. 90014 90019 90004 Genetics may also cause people to have high cholesterol. For example, familial hypercholesterolemia (FH) is an inherited form of high cholesterol. Other medical conditions and certain medicines may also cause high cholesterol.90005 90002 What can raise my risk of high cholesterol? 90003 90004 A variety of things can raise your risk for high cholesterol: 90005 90012 90013 90026 Age. 90027 Your cholesterol levels tend to rise as you get older. Even though it is less common, younger people, including children and teens, can also have high cholesterol. 90014 90013 90026 Heredity. 90027 High blood cholesterol can run in families. 90014 90013 90026 Weight. 90027 Being overweight or having obesity raises your cholesterol level.90014 90013 90026 Race. 90027 Certain races may have an increased risk of high cholesterol. For example, African Americans typically have higher HDL and LDL cholesterol levels than whites. 90014 90013 90026 Weight. 90027 Being overweight or having obesity raises your cholesterol level. 90014 90019 90002 What health problems can high cholesterol cause? 90003 90004 If you have large deposits of plaque in your arteries, an area of ​​plaque can rupture (break open). This can cause a blood clot to form on the surface of the plaque.If the clot becomes large enough, it can mostly or completely block blood flow in a coronary artery. 90005 90004 If the flow of oxygen-rich blood to your heart muscle is reduced or blocked, it can cause angina (chest pain) or a heart attack. 90005 90004 Plaque also can build up in other arteries in your body, including the arteries that bring oxygen-rich blood to your brain and limbs. This can lead to problems such as carotid artery disease, stroke, and peripheral arterial disease. 90005 90002 How is high cholesterol diagnosed? 90003 90004 There are usually no signs or symptoms that you have high cholesterol.There is a blood test to measure your cholesterol level. When and how often you should get this test depends on your age, risk factors, and family history. The general recommendations are: 90005 90004 90026 For people who are age 19 or younger: 90027 90005 90012 90013 The first test should be between ages 9 to 11 90014 90013 Children should have the test again every 5 years 90014 90013 Some children may have this test starting at age 2 if there is a family history of high blood cholesterol, heart attack, or stroke 90014 90019 90004 90026 For people who are age 20 or older: 90027 90005 90012 90013 Younger adults should have the test every 5 years 90014 90013 Men ages 45 to 65 and women ages 55 to 65 should have it every 1 to 2 years 90014 90019 90002 How can I lower my cholesterol? 90003 90004 You can lower your cholesterol through heart-healthy lifestyle changes.They include a heart-healthy eating plan, weight management, and regular physical activity. 90005 90004 If the lifestyle changes alone do not lower your cholesterol enough, you may also need to take medicines. There are several types of cholesterol-lowering drugs available, including statins. If you take medicines to lower your cholesterol, you still should continue with the lifestyle changes. 90005 90004 Some people with familial hypercholesterolemia (FH) may receive a treatment called lipoprotein apheresis.This treatment uses a filtering machine to remove LDL cholesterol from the blood. Then the machine returns the rest of the blood back to the person. 90005 90004 NIH: National Heart, Lung, and Blood Institute 90005.90000 Cholesterol — Wikipedia, wolna encyklopedia 90001 90002 90003 90004 90005 90006 90007 90004 90005 90010 90003 90004 90013 90014 90006 90007 90017 90018 90006 90007 90004 90005 90023 90006 90007 90004 90005 90010 90003 90004 90031 Nazewnictwo 90032 90007 90004 90005 90006 90007 90004 90005 Nomenklatura systematyczna (IUPAC) 90006 90007 90004 90005 90044 (3 90045 S 90046, 8 90045 S 90046, 9 90045 S 90046, 10 90045 R 90046, 13 90045 R 90046, 14 90045 S 90046, 17 90045 R 90046) -10,13-dimetylo-17 — [(2 90045 R 90046) -6-metyloheptan-2-ylo] -2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16,17-dodekahydro-1 90045 H 90046 -cyklopenta [90045 a 90046 ] fenantren-3-ol 90065 90006 90007 90004 90005 Inne nazwy i oznaczenia 90006 90007 90004 90013 90074 farm.90075 90006 90013 90045 Cholesterolum 90046 90006 90007 90004 90013 90084 inne 90075 90006 90013 cholest-5-en-3β-ol, cholesteryna 90006 90007 90017 90018 90006 90007 90004 90005 Ogólne informacje 90006 90007 90004 90013 Wzór sumaryczny 90006 90013 C 90102 27 90103 H 90102 46 90103 O 90006 90007 90004 90013 Masa molowa 90006 90013 386,65 g / mol 90006 90007 90004 90013 Wygląd 90006 90013 biały lub prawie biały krystaliczny proszek 90118 [1] 90119 90006 90007 90004 90005 Identyfikacja 90006 90007 90004 90013 Numer CAS 90006 90013 57-88-5 90006 90007 90004 90013 PubChem 90006 90013 5997 90006 90007 90004 90013 DrugBank 90006 90013 DB04540 90006 90007 90004 90005 90010 90003 90004 90031 SMILES 90032 90007 90004 90005 90044 CC (C) CCCC (C) C1CCC2C1 (CCC3C2CC = C4C3 (CCC (C4) O) C) C 90065 90006 90007 90017 90018 90006 90007 90004 90005 90010 90003 90004 90031 InChI 90032 90007 90004 90005 90044 InChI = 1S / C27h56O / c1-18 (2) 7-6-8-19 (3) 23-11-12-24-22-10-9-20-17-21 (28) 13-15- 26 (20,4) 25 (22) 14-16-27 (23,24) 5 / h9,18-19,21-25,28H, 6-8,10-17h3,1-5h4 / t19-, 21 +, 22 +, 23-, 24 +, 25 +, 26 +, 27- / m1 / s1 90065 90006 90007 90004 90005 90044 Key = HVYWMOMLDIMFJA-DPAQBDIFSA-N 90065 90006 90007 90017 90018 90006 90007 90004 90005 90006 90007 90004 90005 90006 90007 90004 90005 Podobne związki 90006 90007 90004 90013 Pochodne 90006 90013 lanosterol, desmosterol, estry cholesterolu, kwasy żółciowe, progesteron, estrogeny, androgeny 90006 90007 90004 90005 Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą 90206 stanu standardowego (25 ° C 1000 hPa) 90006 90007 90004 90005 90006 90007 90004 90005 90006 90007 90017 90018 90219 90044 90221 Cholesterol 90222 — organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi 90118 [7] 90119.Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Jest także prekursorem licznych ważnych steroidów takich jak kwasy żółciowe czy hormony steroidowe. 90065 90044 Potocznie 90045 cholesterolem 90046 nazywa się obecne w osoczu krwi pokrewne substancje lipidowe — lipoproteiny, w skład których między innymi wchodzi też cholesterol. 90065 90044 Cholesterol jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu i pochodzi zarówno ze źródeł pokarmowych, jak i biosyntezy 90045 de novo 90046.90065 90044 Stanowi on substrat do syntezy wielu ważnych biologicznie czynnych cząsteczek: 90065 90044 W organizmie człowieka cholesterol występuje w tkankach i w osoczu krwi z grupą 3β-hydroksylową wolną lub zestryfikowaną długołańcuchowymi kwasami tłuszczowymi. Ogólna ilość cholesterolu w organizmie przeciętnego człowieka jest oceniana na ok. 140 g 90118 [8] 90119. 90065 90044 Przestarzała nazwa cholesterolu to 90045 cholesteryna 90046. 90065 90244 90044 Cholesterol zaliczamy do steroidów.Są to związki należące do lipidów (cechą łączące bardzo różne substancje tej grupy jest słaba rozpuszczalność w wodzie charakteryzująca też cholesterol umiejscawiający się w organizmie w lipoproteinach albo błonach biologicznych — w środowisku hydrofobowym). 90065 90044 Jak w przypadku innych steroidów, cząsteczka cholesterolu posiada 3 pierścienie sześciowęglowe (cykloheksanowe, jeden z nich zawiera też wiązanie podwójne) i czwarty pięciowęglowy (cyklopentanowy) 90118 [9] 90119. Oznacza się je kolejnymi literami alfabetu łacińskiego odpowiednio A, B i C oraz D.Pierścienie sześciowęglowe, przedstawiane na rysunkach zazwyczaj w postaci sześciokąta foremnego, w rzeczywistości przyjmują konformację krzesłową. Niesie to za sobą pewne konsekwencje. Między innymi z 12 podstawników pierścienia cykloheksanowego 6 położonych jest ekwatorialnie (równikowo, w bok), 6 kolejnych aksjalnie (3 w górę, 3 w dół względem teoretycznej płaszczyzny pierścienia) i te właśnie cechuje duże stłoczenie przestrzenne. Wobec tego atomy węgla tworzące sąsiadujące pierścienie leżą zwykle aksjalnie, a także w położeniu trans względem siebie (jedna z grup skierowana jest lekko do góry, druga nieznacznie w stronę przeciwną, podobnie, jak w przypadku trans-dekaliny 90118 [9] 90119).Obie grupy metylowe ułożone aksjalnie niejako wystają na sztorc nad płaszczyzną pierścieni (są w położeniu β) 90118 [10] 90119. Grupa hydroksylowa zajmuje położenie ekwatorialne 90118 [10] 90119. 90065 90257 90044 Ta skomplikowana cząsteczka posiada aż 8 asymetrycznych (chiralnych) atomów węgla zwanych centrami stereogenicznymi. Są to atomy o numerach 3, 8, 9, 10, 13, 14, 17, 20. Teoretycznie korzystając z wzoru, według którego maksymalna liczba izomerów wynosi 2 90118 n 90119, gdzie n — liczba atomów chiralnych, można wyliczyć, że związek taki powinien mieć 2 90118 8 90119 = 256 izomerów optycznych, wśród których wyróżnilibyśmy 128 par enancjomerów, substancje należące do różnych par byłyby zaś względem siebie diastereoizomerami.Jednakże, jak to zazwyczaj ma miejsce w przypadku organizmów żywych, występuje w nich tylko jeden. Poza tym należy pamiętać, że mamy do czynienia z cząsteczką o licznych skondensowanych pierścieniach i wchodzące w grę naprężenia steryczne uniemożliwiają istnienie wielu z teoretycznych izomerów 90118 [11] 90119. 90065 90044 Cholesterol ulega tym reakcjom chemicznym, co grupy funkcyjne, które posiada. Możemy więc wnioskować, że będzie reagował jak alkohole (grupa hydroksylowa przy trzecim atomie węgla) lub jak alkeny (wiązanie podwójne między piątym i szóstym atomem węgla).90065 90268 Addycja do wiązania podwójnego [edytuj | edytuj kod] 90269 90044 Wiązanie podwójne cholesterolu, położone, jak już było wspominanie, pomiędzy C5 i C6, może uczestniczyć w reakcjach addycji. Dla przykładu cholesterol reaguje z bromem (Br 90102 2 90103). Oba atomy chlorowca przyłączają się analogicznie, jak w przypadku prostych alkenów, nie zważając na resztę cząsteczki 90118 [12] 90119. 90065 90044 Podobnie też przyłączają się chlorowcowodory. 90065 90268 Utlenianie [edytuj | edytuj kod] 90269 90044 Grupa hydroksylowa cholesterolu, jak każda drugorzędowa grupa alkoholowa, utlenia się do karbonylowej dzięki zastosowaniu utleniaczy, jak np.odczynnik Jonesa. Powstały produkt zaliczyć można do ketonów, dlatego też nosi on nazwę 5-cholesten-3-on 90118 [13] 90119. 90065 90044 Pula cholesterolu organizmu człowieka pochodzi ze źródeł pokarmowych (egzogennych), w zależności od diety 300-500 mg dziennie oraz z biosyntezy (cholesterol endogenny) 700-900 mg dziennie, a według innych źródeł nawet 3 g 90118 [8] 90119. Produkcja zachodzi we wszystkich komórkach jądrzastych, lecz głównie w wątrobie (60-70%), jelitach (15%) oraz w skórze (5%).Do zastosowań przemysłowych jest on pozyskiwany ze źródeł naturalnych, gdyż koszt jego syntezy jest za wysoki. 90065 90044 Endogenny cholesterol syntetyzowany jest z tego samego źródła, co kwasy tłuszczowe: z acetylo-CoA. Tworzenie tej cząsteczki z fragmentów dwuwęglowych przebiega w kilku etapach 90118 [14] 90119. 90065 90268 Utworzenie mewalonianu [edytuj | edytuj kod] 90269 90294 90044 Początkowa reakcja syntezy cholesterolu z acetylo-CoA nie różni się zbytnio od tej zachodzącej w przypadku wspomnianych już kwasów tłuszczowych.Dwie cząsteczki acetylo-CoA reagują ze sobą w reakcji katalizowanej przez enzym tiolazę cytozolową. W rezultacie powstaje acetoacetylo-CoA i wolny koenzym A. Acetoacetylo-CoA może też powstać w inny sposób 90118 [14] 90119. 90065 90044 Acetoacetylo-CoA kondensuje z kolejną cząsteczką acetylo-CoA. Tym razem funkcję katalizatora pełni syntaza HMG-CoA. Kolejny wolny koenzym A ulega odszczepieniu, głównym produktem reakcji jest zaś 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-CoA (β-hydroksy-β-metyloglutarylo-CoA, w skrócie HMG-CoA) 90118 [14] 90119.90065 90303 90044 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-CoA ulega redukcji, dzięki czemu odłącza się ostatnia, trzecia cząsteczka koenzymu A. Równoważników redukcyjnych (atomów wodoru) dostarcza NADPH, czyli zredukowana postać fosforanu dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego. Utlenia się ona do NADP 90118 + 90119. Proces katalizuje reduktaza HMG-CoA. W jego efekcie powstaje mewalonian 90118 [14] 90119. 90065 90044 Wspomnieć należy, że ten właśnie etap podlega skomplikowanej regulacji zarówno naturalnej, jak i przy użyciu środków farmaceutycznych.Statyny — grupa leków obniżających poziom cholesterolu — kształtem cząsteczki przypominają substrat i prowadzą kompetycyjną inhibicję enzymu 90118 [14] 90119. 90065 90268 Stworzenie fragmentu pięciowęglowego [edytuj | edytuj kod] 90269 90316 Izopren, od którego pochodzi jednostka pięciowęglowa 90044 Mewalonian posiada 6 atomów węgla, powstał bowiem z 3 reszt acetylowych. Do syntezy pierścienia steroidowego używana jest jednak grupa pięciowęglowa, tzw. jednostka izoprenoidowa nazwana tak od węglowodoru posiadającego podobny szkielet węglowy.Warto zaznaczyć, że z jednostek takich składa się wiele substancji zwanych ogólnie terpenami, jak np. kamfora, a jej polimerami są kauczuk czy gutaperka. Tak czy inaczej mewalonian musi pozbyć się jednego atomu węgla 90118 [14] 90119. 90065 90044 Wbrew pozorom jest to bardzo kosztowne energetycznie, a zachodzi dzięki trzem działającym po sobie kinazom. Jako pierwsza bierze w tym udział kinaza mewalonianowa, fosforylując substrat przy piątym atomie węgla — powstaje 5-fosforan mewalonianu, który zostaje ufosforylowany po raz wtóry przez kinazę fosfomewalonianową, która z kolei czyni z niego 5-difosforan mewalonianu.Ten zaś ulega trzeciemu, ostatniemu już przeniesieniu grupy ortofosforanowej, dzięki czemu utworzeniu ulega 3-fosfo-5-difosforan mewalonianu. Dzieje się to dzięki kinazie difosfomewalonianowej. Fosforylacje te zużyły trzy cząsteczki ATP, czyniąc z nich 3ADP 90118 [14] 90119. 90065 90044 Utworzony tym sposobem 3-fosfo-5-difosforan mewalonianu ulega dekarboksylacji, oprócz dwutlenku węgla odłączając także jedną z grup fosforanowych. W efekcie powstaje więc difosforan izopentenylu zwany także izopentenylodifosforanem.Przejście to przeprowadza dekarboksylaza difosfomewalonianowa 90118 [14] 90119. 90065 90268 Łączenie jednostek izoprenoidowych [edytuj | edytuj kod] 90269 90044 Część cząsteczek difosforanu izopentenylu ulega izomeryzacji katalizowanej przez izomerazę izopentenylodifosforanową do difosforanu 3,3-dimetyloallilu. Cały ten proces polega po prostu na zmianie położenia wiązania podwójnego 90118 [14] 90119. 90065 90044 Difosforan izopentenylu i difosforan 3,3-dimetyloallilu kondensują dzięki cis-prenylotransferazie, tworząc difosforan geranylu.Związek ten posiada już 10 atomów C 90118 [14] 90119. 90065 90339 90044 Difosforan geranylu łączy się z kolejną cząsteczką difosforanu izopentenylu, dzięki czemu powstaje difosforan farnezylu o 15 atomów C. Może on wejść w kilka różnych szlaków metabolicznych, np. tworząc dolichol albo łańcuch boczny ubichinonu. By stać się w końcu cholesterolem albo innym sterydem, musi on jednak zostać połączony z drugą taką samą cząsteczką przez syntetazę skwalenu. Potrzebny jest także NADPH. W rezultacie powstaje liczący 30 atomów węgla skwalen.Mechanizm tej reakcji obejmuje utworzenie difosforanu preskwalenu, który jest redukowany i odłącza pirofosforan 90118 [14] 90119. 90065 90268 Cyklizacja [edytuj | edytuj kod] 90269 90346 90044 Spośród wielu możliwych konformacji, jakie może przyjąć skwalen, niektóre szczególnie sprzyjają cyklizacji łańcucha. Wpierw jednak epoksydaza skwalenowa przy udziale tlenu, NADPH i FAD (dinukleotydu flawinoadeninowego) 90118 [14] 90119 utlenia pierwsze wiązanie podwójne licząc od początku łańcucha (terminalne 90118 [10] 90119), tworząc pierścień trójczłonowy charakterystyczny dla epoksydów.Powstały epitlenek nazywamy oksydoskwalenem 90118 [14] 90119 albo tlenkiem cholesterolu 90118 [10] 90119. 90065 90044 Następnie do akcji wkracza lanosterolocyklaza oksydoskwalenowa (cyklaza oksydoskwalen: lanosterol). Dzięki niej następuje zamknięcie się łańcucha w trzy pierścienie cykloheksanowe i 1 cyklopentanowy z przemieszczeniem grup metylowych przy C14 i C8 na odpowiednio C13 i C14 (tak więc C14 traci jedną grupę metylową i zyskuje nową). W efekcie powstaje 30-węglowy związek zwany lanosterolem 90118 [14] 90119.90065 90044 Mechanizm tego przekształcenia opiera się na karbokationach. Protonowanie atomu węgla mającego stać się czwartej w cząsteczce cholesterolu czyni go podatnym na atak nukleofilowy atomu tworzącego położone blisko wiązanie podwójne (późniejszy C5). Ładunek dodatni gromadzi się więc na węglu sąsiednim (później 10), który przyciąga elektrony kolejnego wiązania podwójnego. W rezultacie karbokation przenosi się na przyszły C8 i sytuacja się powtarza. Przeniesienie tych trzech wiązań owocuje utworzeniem trzech pierścieni cykloheksanowych.Następnie obdarzony ładunkiem dodatnim węgiel, któremu przypisany zostanie nr 13, reaguje z przedostatnim wiązaniem podwójnym, tworząc pierścień pięcioczłonowy. Ładunek z C20 zamienia się miejscami z atomem wodoru z C17, a następnie C13. Przegrupowanie w obrębie karbokationu przenosi tam grupę metylową (będzie to C19), jej poprzednie miejsce (przy C14) zajmuje kolejna grupa metylowa złączona wcześniej z C8. Po kolejnej zmianie umiejscowienia ładunku karbokation rozpada się, przekazując kation wodoru jakiejś zasadzie i tworząc wiązanie podwójne.W ten sposób utworzona zostaje cząsteczka lanosterolu. Opisane tutaj po kolei kojne cyklizacje prawdopodobnie zachodzą jednocześnie, podobnie jak przegrupowania karbokationu i utrata H 90118 + 90119 90118 [10] 90119. 90065 90268 Obróbka lanosterolu [edytuj | edytuj kod] 90269 90044 Lanosterol posiada już grupę hydroksylową przy C3, ale dysponuje także nadmiarowymi grupami metylowymi, a jego wiązanie podwójne jest w złym miejscu. Musi więc nastąpić utlenienie wspomnianych grup do dwutlenku węgla, a wiązanie podwójne powinno zmienić pozycję.Jako kolejne stadia tego procesu zaproponowano: 90065 90044 Ten zaś pod wpływem Δ 90118 7,24 90119 -reduktazy zamienia się w cholesterol 90118 [14] 90119. 90065 90044 Jednakże pamiętać należy, że taka możliwość stanowi jedynie jedną z kilku. Nie ustalono bowiem dotychczas jednoznacznie, w jakiej kolejności zachodzą po sobie poszczególne przemiany 90118 [14] 90119. 90065 90044 Cholesterol egzogenny pochodzi z diety, przy czym zazwyczaj dzienne spożycie oscyluje w granicach 0,5-1 g 90118 [15] 90119.Związek ten występuje obficie w pokarmach zwierzęcych, natomiast śladowe wręcz ilości można znaleźć w pożywieniu roślinnym. Żółtko jajka kurzego zawiera ok. 1% cholesterolu 90118 [16] 90119. 90065 90044 Jednak nie cały wchłaniany w przewodzie pokarmowym cholesterol pochodzi z konsumpcji. Związek ten dostaje się do dwunastnicy razem z żółcią wydzielaną przez wątrobę (jego masę szacuje się na 2 g dziennie), a także ze złuszczonym nabłonkiem wyściełającym przewód trawienny (dobowo około 0,5 g). W rezultacie blisko połowa wchłanianego cholesterolu nie pochodzi z pożywienia 90118 [15] 90119.90065 90044 Z uwagi na charakterystyczną dla lipidów niską rozpuszczalność w wodzie cholesterol przebywa w świetle jelit w micelach mieszanych. Do wchłaniania cholesterolu konieczna jest więc obecność soli kwasów żółciowych 90118 [15] 90119. 90065 90044 Niezależnie od egzogennego lub endogennego pochodzenia najważniejszy ze steroidów wchłaniany jest w większości w proksymalnej części jelita cienkiego 90118 [15] 90119. Procesowi temu ulega w formie wolnej i dopiero później zostaje zestryfikowany kwasami tłuszczowymi 90118 [15] 90119 o długich łańcuchach węglowodorowych.90065 90044 Wchłonięty w jelitach cholesterol zostaje rozdzielony na dwie pule. Większa, stanowiąca około 70%, jako składnik chylomikronów przepływa najpierw przez naczynia limfatyczne, by w końcu znaleźć się w żyłach. Mniejsza część trafia natomiast do żyły wrotnej 90118 [15] 90119. 90065 90044 W ten sposób cholesterol trafia do wątroby, skąd jego część zostanie ponownie wydzielona do dwunastnicy 90118 [15] 90119. 90065 90044 Żółć zawiera bowiem cholesterol w postaci zarówno wolnej, jak i estrów.Jego stężenie szacuje się na 1,6-4,4nmol / dm³, co w przeliczeniu na gramy daje od 0,6 do 1,7 g / dm³. Tworzą się tam mieszane micele zawierające oprócz cholesterolu także sole kwasów żółciowych i fosfolipidy, wśród których przeważa fosfatydylocholina. Prawidłowo kwasów żółciowych powinno być 20-30 razy więcej niż cholesterolu. W sytuacji, gdy ten stosunek spada do 13, rośnie ryzyko strącania się mikrokryształków cholesterolowych, co owocuje tworzeniem złogów. Ich powstawanie odbija się niekorzystnie na zdrowiu 90118 [8] 90119.90065 90413 90044 Cholesterol odgrywa kluczową rolę w wielu procesach biochemicznych, m.in .: syntezie witaminy D 90102 3 90103 oraz hormonów o budowie sterydowej takich jak kortyzon, progesteron, estrogeny i testosteron. Jego obecność w błonach komórek nerwowych mózgu ma duże znaczenie dla funkcjonowania synaps. Istnieją też doniesienia, że ​​odgrywa on dużą rolę w działaniu systemu immunologicznego (odpornościowego). 90065 90044 Wątroba produkuje ok. 1 g cholesterolu dziennie w żółci. Niektóre badania wykazały, że cholesterol może działać jako antyoksydant 90118 [17] 90119.Żółć zmagazynowana w pęcherzyku żółciowym i pomagająca trawić tłuszcze jest ważna dla absorbowania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K). Jest głównym prekursorem witaminy D i hormonów steroidowych, które zawierają kortyzol i aldosteron (w nadnerczach), progesteron, estrogeny, testosteron i ich pochodne. Dostarcza on szkielet strukturalny do biosyntezy wszystkich steroidów. W mielinie okrywa on i izoluje nerwy, wspomagając przepływ impulsów nerwowych. 90065 90044 Cholesterol także bierze udział w formowaniu tratw lipidowych i błony komórkowej.Także redukuje przepuszczalność błony komórkowej dla kationów wodoru i sodu 90118 [18] 90119. 90065 90044 Cholesterol jest istotny dla struktury i funkcjonowania wklęsłych kaweol i wgłębienia osłon klatrynowych, włączając endocytozyny kaweolozależne i klatrynozależne. Rola cholesterolu w takich endocytozynach może być badana za pomocą cyklodekstryny (MβCD) usuwającej cholesterol z błony komórkowej. 90065 90428 Cholesterol a choroby układu krążenia [edytuj | edytuj kod] 90429 90044 Potocznie «cholesterolem» nazywa się kompleksy białkowo-lipidowe występujące w osoczu krwi — lipoproteiny.Tzw. «Zły» (niskiej gęstości — LDL) i «dobry» (wysokiej gęstości — HDL) cholesterol to w rzeczywistości lipoproteiny — czyli złożone polipeptydy zawierające w swoim składzie cholesterol wolny i zestryfikowany. Są one formą transportową cholesterolu. Zdecydowana większość dowodów wskazuje, że zaburzenia gospodarki lipidowej, których miarą jest wzrost stężenia cholesterolu w surowicy krwi, są istotnym czynnikiem ryzyka wystąpienia miażdżycy i chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak choroba wieńcowa i zawał serca, udar mózgu i miażdżyca zarostowa kończyn dolnych 90118 [ 19] 90119.Są jednak badacze uważający, że przesłanki do uznania takiego związku przyczynowo-skutkowego nie są dostatecznie silne 90118 [20] 90119. Kontrowersje te utrzymują się; w roku 2019 ukazały się wyniki analizy 29615 pacjentów która wykazała, że ​​zwiększone spożywanie cholesterolu i jaj w sposób istotny zwiększa ryzyko chorób serca i naczyń oraz umieralności ogólnej 90118 [21] 90119. 90065 90044 Nadmiar cholesterolu szkodzi nie tylko układowi krwionośnemu — związek ten stanowi główny składnik kamieni żółciowych 90118 [14] 90119.Podstawowe znaczenie dla stężenia cholesterolu (zwłaszcza frakcji LDL) ma zawartość w diecie kwasów tłuszczowych. Stężenie cholesterolu wzrasta przy wysokim spożyciu nasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza kwasów zawierających 12-16 atomów węgla oraz kwasów tłuszczowych nienasyconych typu 90045 trans 90046 90118 [22] 90119. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe wchodzące w skład fosfolipidów zmniejszają stężenie cholesterolu, a tym samym normalizują poziom lipoprotein w surowicy 90118 [23] 90119.90065 90268 Normy zawartości we krwi [edytuj | edytuj kod] 90269 90044 Na podstawie badań epidemiologicznych ustalono, że podwyższony poziom cholesterolu w surowicy krwi, czyli hipercholesterolemia, jest jednym z podstawowych czynników ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego 90118 [24] 90119. 90065 90044 Oznaczanie stężenia cholesterolu z podziałem na frakcje pozwala w lepszy sposób ocenić negatywny wpływ hypercholesterolemii na zdrowie. Należy zaznaczyć, że hypercholesterolemia jest tylko jednym z czynników ryzyka i jego znaczenie należy oceniać w powiązaniu z innymi czynnikami ryzyka.90065 90044 90221 Ustalono, że stężenie frakcji lipoprotein 90222 o niskiej gęstości (LDL) we krwi koreluje dodatnio z ryzykiem wystąpienia choroby niedokrwiennej serca, natomiast dużej gęstości (HDL) ujemnie 90118 [24] 90119. Z tego względu przyjęło się nazywanie lipoproteiny niskiej gęstości — «złym» cholesterolem, a lipoproteiny dużej gęstości — «dobrym» cholesterolem. 90065 90044 Związek między podwyższonym stężeniem cholesterolu a ryzykiem choroby niedokrwiennej serca ma charakter ciągły i półlogarytmiczny.90065 90044 Do oceny ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego wykonuje się badanie nazywane 90045 lipidogramem 90046, które obejmuje: 90065 90468 90469 stężenie cholesterolu całkowitego, 90470 90469 stężenie cholesterolu HDL, 90470 90469 stężenie cholesterolu LDL, 90470 90469 stężenie trójglicerydów. 90470 90477 90044 Wyliczany jest także stosunek stężenia cholesterolu całkowitego do stężenia HDL cholesterolu. 90065 90044 Normy dla stężenia cholesterolu całkowitego (TC — ang.90045 total cholesterol 90046) we krwi są następujące 90483 [potrzebny przypis] 90119: 90065 90468 90469 Norma: <200 mg / dl (<5,2 mmol / l), 90470 90469 Poziom podwyższony: 200-250 mg / dl (5,1-6,5 mmol / l), 90470 90469 Poziom znacznie podwyższony:> 250 mg / dl (> 6,5 mmol / l). 90470 90477 90044 Normy dla stężenia «dobrego» i «złego» cholesterolu są następujące 90483 [potrzebny przypis] 90119: 90065 90468 90469 90221 HDL 90222 ( «dobry» cholesterol) — wyższe wartości stanowią lepszy wynik, 90468 90469 Norma u mężczyzn 35-70 mg / dl (0,9-1,8 mmol / l), 90470 90469 Norma u kobiet 40-80 mg / dl (1,0-2,1 mmol / l), 90470 90477 90470 90469 90221 LDL 90222 ( «zły» cholesterol) — niższe wartości stanowią lepszy wynik, 90468 90469 Norma: <135 mg / dl (<3,5 mmol / l), 90470 90469 Poziom podwyższony: 135-155 mg / dl (3,5-4,0 mmol / l), 90470 90469 Poziom znacznie podwyższony:> 155 mg / dl (> 4,0 mmol / l).90470 90477 90470 90477 90044 Amerykański «Narodowy program edukacji cholesterolowej» 90045 Narodowego Instytutu Serca, Płuc i Krwi 90046 zawiera wytyczne obniżania statynami poziomu LDL: 90065 90468 90469 do poniżej 70 mg / dl u osób z chorobami serca i u osób umiarkowanie zagrożonych tymi chorobami, 90470 90469 do poniżej 100 mg / dl u pozostałych osób 90118 [25] 90119. 90470 90477 90428 Ciekłokrystaliczne pochodne cholesterolu [edytuj | edytuj kod] 90429 90044 Niektóre pochodne cholesterolu, zwłaszcza lipidy cholesterolowe, wykazują własności ciekłokrystaliczne, generują fazę nematyczną (faza cholesterolowa) skręconą (N *), nazywaną też czasem fazą cholesterolową.Pochodne te są stosunkowo tanie w produkcji i dlatego występują w mieszankach stosowanych w wyświetlaczach ciekłokrystalicznych, oraz barwnikach zdolnych do zmiany barwy pod wpływem zmian temperatury. 90065 90538 90044 Lipid cholesterylowy — obecny w błonach komórkowych i posiadający własności ciekłokrystaliczne 90065 90541 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 90118 d 90119 90045 Farmakopea Polska VIII 90046, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s.3491, ISBN 978-83-88157-53-0. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 90045 Farmakopea Polska IV 90046, Ministerstwo Zdrowia, t. 1, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1965, s. 1393, OCLC 603050816. 90470 90469 ↑ McMurry 2000 ↓, s. 300. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 90118 d 90119 Cholesterol (90575 ang. 90075). 90577 [martwy link] 90119 The Chemical Database. Wydział Chemii Uniwersytetu w Akronie. [Dostęp 2012-07-10].90579 [niewiarygodne źródło?] 90119 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 90045 Cholesterol 90046, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2012-07-10] (90575 ang. 90075). 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 Cholesterol (nr C8667) — karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. 90470 90469 ↑ McMurry 2000 ↓, s. 636. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 Stanisław Konturek: Czynności wątroby.W: Władysław Zygmunt Traczyk, Andrzej Trzebski, Andrzej Godlewski: 90045 Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej 90046. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, s. 806. ISBN 978-83-200-3664-0. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 McMurry 2000 ↓, s. 138. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 90118 d 90119 90118 e 90119 McMurry 2000 ↓, s. 1120-1124. 90470 90469 ↑ McMurry 2000 ↓, s. 310. 90470 90469 ↑ McMurry 2000 ↓, s.71. 90470 90469 ↑ McMurry 2000 ↓, s. 663. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 90118 d 90119 90118 e 90119 90118 f 90119 90118 g 90119 90118 h 90119 90118 i 90119 90118 j 90119 90118 k 90119 90118 l 90119 90118 m 90119 90118 n 90119 90118 o 90119 90118 p 90119 90118 q 90119 Kathleem M. Botham, Peter A. Mayes: Synteza, transport i wydzielanie cholesterolu. W: Robert K Murray, Daryl K Granner, Victor William Rodwell, Franciszek Kokot, Zenon Aleksandrowicz, Harold A Harper: 90045 Biochemia Harpera ilustrowana 90046.Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 282-285. ISBN 978-83-200-3573-5. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90118 c 90119 90118 d 90119 90118 e 90119 90118 f 90119 90118 g 90119 Stanisław Konturek: Układ trawienny. W: Władysław Zygmunt Traczyk, Andrzej Trzebski, Andrzej Godlewski: 90045 Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej 90046. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, s. 798. ISBN 978-83-200-3664-0. 90470 90469 ↑ 90045 Egg, yolk, raw, fresh 90046, [w:] National Nutrient Database for Standard Reference [online], United States Department of Agriculture Agricultural Research Service, maj 2016 [dostęp 2018-01-17] (90575 ang.90075). 90470 90469 ↑ Smith LL. 90699 Another cholesterol hypothesis: cholesterol as antioxidant 90700. «Free radical biology & medicine». 1 (11), s. 47-61, 1991. PMID: 1937129. 90470 90469 ↑ Haines TH. 90699 Do sterols reduce proton and sodium leaks through lipid bilayers? 90700. «Progress in lipid research». 4 (40), s. 299-324, lipiec 2001. PMID: 11412894. 90470 90469 ↑ J.D. Brunzell, M. Davidson, C.D. Furberg, R.B. Goldberg i inni. 90699 Lipoprotein management in patients with cardiometabolic risk.Consensus statement from the American Diabetes Association and the American College of Cardiology Foundation 90700. «Diabetes Care». 31 (4), s. 811-822, 2008. DOI: 10.2337 / dc08-9018. PMID: 18375431. 90470 90469 ↑ Uffe Ravnskov: 90045 Cholesterol: naukowe kłamstwo 90046. Warszawa: WGP, 2009. ISBN 978-83-87534-69-1. 90470 90469 ↑ Victor W.V.W. Zhong Victor W.V.W. i inni, 90045 Associations of Dietary Cholesterol or Egg Consumption With Incident Cardiovascular Disease and Mortality 90046, «Journal of the American Medical Association», 321 (11), 2019, s.1081-1095, DOI: 10.1001 / jama.2019.1572 .c? 90470 90469 ↑ JanuszJ. Ciok JanuszJ., 90045 Suplementy diety a zdrowie układu krążenia 90046, [w:] MirosławM. Jarosz, 90045 Suplementy diety a zdrowie 90046, Warszawa 2008: Додати Wydawnictwo lekarskie PZWL, s. 51, ISBN 978-83-200-3701-2. 90470 90469 ↑ 90045 Essentiale forte 90046, 30 marca 2016. 90470 90469 ↑ 90118 a 90119 90118 b 90119 90045 Choroby wewnętrzne. Podręcznik multimedialny oparty na zasadach EBM 90046. Andrzej Szczeklik (red.). T. 1. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005, s. 123-124, 127-131. ISBN 83-7430-031-0. 90470 90469 ↑ Melinda Wenner Moyer: Static over Statins: Should Young People without Cholesterol Problems Take Statins ?. Scientific American, 2010-03-31. [Dostęp 2013-07-31]. 90470 90738 .90000 Cholesterol — Wikipedia 90001 90002 90003 90004 90005 90006 Cholesterol 90007 90008 90009 90004 90005 90012 Structuurformule en molecuulmodel 90013 90008 90009 90004 90005 90018 90008 90009 90004 90005 90008 90009 90004 90005 90012 Algemeen 90013 90008 90009 90004 90032 Molecuulformule 90033 90034 (uitleg) 90035 90008 90037 C 90038 27 90039 H 90038 46 90039 O 90008 90009 90004 90032 IUPAC-naam 90008 90037 10,13-dimethyl-17- (6-methylheptan-2-yl) — 2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16,17-dodecahydro-1 90048 H 90049 — cyclopentafenantren-3-ol 90008 90009 90004 90032 Andere namen 90008 90037 cholest-5-een-3β-ol, 5-cholesten-3β-ol, provitamine D 90008 90009 90004 90032 Molmassa 90008 90037 386,66 g / mol 90008 90009 90004 90032 SMILES 90008 90037 90006 (C) CCC [C @@ H] (C) [C @ H] 1CC [C @ H] 2 ​​[C @@ H] 3CC = C4C [C @@ H] (O) CC [C @] 4 (C) [C @ H] 3CC [C @] 12C 90007 90008 90009 90004 90032 CAS-nummer 90008 90037 57-88-5 90008 90009 90004 90032 PubChem 90008 90037 5997 90008 90009 90004 90005 90012 Fysische eigenschappen 90013 90008 90009 90004 90032 Aggregatietoestand 90008 90037 vast 90008 90009 90004 90032 Kleur 90008 90037 lichtbeige 90008 90009 90004 90032 Dichtheid 90008 90037 1,067 g / cm³ 90008 90009 90004 90032 Smeltpunt 90008 90037 148 ° C 90008 90009 90004 90032 Kookpunt 90008 90037 360 ° C 90008 90009 90004 90032 Vlampunt 90008 90037 250 ° C 90008 90009 90004 90032 Goed oplosbaar in 90008 90037 chloroform, di-ethylether 90008 90009 90004 90032 Onoplosbaar in 90008 90037 water 90008 90009 90004 90005 90012 Nutritionele eigenschappen 90013 90008 90009 90004 90032 Type nutriënt 90008 90037 lipide 90008 90009 90004 90032 Essentieel? 90008 90037 neen 90008 90009 90004 90005 90012 90034 Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 ° C, 1 bar).90035 90013 90008 90009 90004 90005 90008 90009 90168 90169 90006 90012 Cholesterol 90013 (van het Griekse 90048 cholè 90049, gal en 90048 stereos 90049, vast) is een organische verbinding en een vetachtige stof. Cholesterol hoort tot de groep van de sterolen (gemodificeerde steroïden). Het is een essentiële bouwsteen in de opbouw van dierlijke celmembranen waar het een celverstevigend element is en in belangrijke mate bijdraagt ​​aan de permeabiliteit van de celmembraan. 90007 90006 Cholesterol is de bouwsteen van steroïdhormonen, vitamine D 90179 [1] 90180 en gal.Galstenen bestaan ​​voor 80% uit cholesterol. 90007 90006 In dieren fungeert cholesterol als primaire sterol: de cholesterolsynthese bij gewervelden gebeurt voornamelijk in de lever, en in kleine hoeveelheden in de bijnier en darm. In de testes wordt het geproduceerd door het endoplasmatisch reticulum. 90007 90006 Planten, schimmels, bacteriën en de membranen van mitochondriën bevatten geen cholesterol. Wel bezitten zij andere, qua structuur op cholesterol gelijkende, sterolen waaronder ergosterol.90007 90006 Lipiden (o.a. cholesterol en vet) zijn niet in water oplosbaar. Daarom worden deze stoffen in het bloed vervoerd door middel van lipoproteïnen: kleine bolletjes met een hydrofobe binnenkant bestaande uit triglyceriden en cholesterolesters, omgeven door een hydrofiele buitenkant bestaande uit fosfolipiden en apoproteïnen. Lipoproteïnen worden ingedeeld naar fracties met verschil in dichtheid. Lipoproteïnen van lage naar hoge dichtheid zijn: chylomicronen, 90048 very-low-density-lipoproteïne 90049 (VLDL), 90048 intermediate-density-lipoproteïne 90049 (IDL), 90048 low-density-lipoproteïne 90049 (LDL) en 90048 high-density- lipoproteïne 90049 (HDL).90179 [2] 90180 90007 90006 In de lever wordt cholesterol gevormd. Dit wordt samen met triglyceriden verpakt in een VLDL-deeltje, waarna het aan het bloed wordt afgegeven. In het bloed worden de VLDL-deeltjes kleiner door de activiteit van het lipoproteïnelipase, dat triglyceriden vrijmaakt uit deze deeltjes. Deze triglyceriden kunnen opgenomen worden door de weefsels. Uiteindelijk ontstaat uit deze deeltjes LDL, wat dan voornamelijk cholesterol bevat. 70-80% van het LDL wordt opgenomen in de lever, bijnieren en de gonaden (testes en ovaria).Het LDL dat in de bloedbaan blijft, wordt uiteindelijk opgenomen door cellen (macrofagen / schuimcellen), die kunnen zorgen voor vervetting van de vaatwand door zich in de vaatwand te nestelen (atherosclerose). LDL-cholesterol wordt ook wel ‘slecht’ cholesterol genoemd, omdat een hoge concentratie LDL een marker is voor het risico op een hartinfarct en gescheurde bloedvaten kan veroorzaken. 90007 90006 HDL zorgt voor transport van «overtollig» cholesterol vanuit cellen terug naar de lever (reversed cholesteroltransport).HDL wordt gevormd in de lever, waarna het in de bloedcirculatie terechtkomt en vanuit de cellen cholesterol opneemt. Daarvoor gaat het een verbinding aan met 90048 ATP binding cassette transporter-A1 90049 (ABCA1). Cholesterol wordt in de lever uit het HDL verwijderd via de 90048 Scavenger Receptor-BI 90049 (SR-BI). In de lever kan cholesterol met de gal uit het lichaam verwijderd worden. HDL wordt ook wel ‘goed’ cholesterol genoemd, omdat een verhoogde concentratie HDL geassocieerd is met een verlaging van de incidentie van hart- en vaatziekten.90007 90006 De rol van HDL is complexer, het speelt ook een rol bij ontstekingen, infecties, bloedstolling en nog meer processen. 90007 90006 Verhoogde cholesterolconcentraties in het bloed noemt men hypercholesterolemie. Hypercholesterolemie is een onderdeel van een groep van aandoeningen die in de geneeskunde hyperlipidemieën worden genoemd. Bij hyperlipidemieën worden er bij de patiënt verhoogde concentraties cholesterol en / of triglyceriden in het bloed gevonden. Deze hyperlipidemieën worden ingedeeld in primaire en secundaire hyperlipidemieën: 90007 90210 90211 Primair: familiaire hypercholesterolemie, familiair defectief apoB100, polygenetische hypercholesterolemie, familiaire dysbetalipoproteïnemie, familiair gecombineerde hyperlipidemie, familiaire hypertriglyceridemie, familiaire lipoproteïnelipasedeficiëntie of apoCII-deficiëntie (en andere, zeldzamere vormen).90212 90211 Secundair: nierziekten, leverziekten, schildklierziekten, diabetes mellitus, syndroom van Cushing, gebruik van glucocorticoiden, dysglobulinemie, acute intermitterende porfyrie en (excessief) alcoholgebruik. 90212 90215 90006 De arts sluit altijd eerst alle vormen van secundaire hyperlipidemie uit, voordat hij gaat zoeken naar de primaire vormen van hyperlipidemie. In de groep van primaire hyperlipidemieën is een aantal erfelijke aandoeningen aanwezig en een aantal die zowel erfelijk als afhankelijk van levensstijl zijn.90007 90006 Om na te gaan of er een stoornis is in de vetstofwisseling wordt een 90012 lipidenprofiel 90013 bepaald. Dit houdt in dat de concentratie cholesterol en triglyceriden in het bloed wordt bepaald. De testen die hierbij worden uitgevoerd zijn: 90007 90210 90211 Totaal cholesterol 90212 90211 HDL cholesterol 90212 90211 LDL cholesterol 90212 90211 Triglyceriden 90212 90211 ratio cholesterol / HDL 90212 90215 90006 Aangezien de concentratie triglyceriden in het bloed voor een groot deel bepaald wordt door de concentratie Chylomicronen in het bloed, die vlak na de maaltijd heel hoog zijn, is het van belang dat de patiënt nuchter is.Ook voor de concentratie LDL is het van belang dat de patiënt nuchter is aangezien deze vaak wordt berekend uit de concentratie Cholesterol, HDL en triglyceriden. Als maat voor het aantal atherogene deeltjes kan de concentratie APO-B100 gebruikt worden. Voor deze test hoeft de patiënt niet nuchter te zijn. 90007 90006 Al langer is het in de literatuur bekend dat HDL- en LDL-cholesterol in verschillende subklassen verschijnen. HDL kan bijvoorbeeld in 5 subklassen worden verdeeld, waarbij voor de grootste 3 geldt dat zij ertoe bijdragen dat hart- en vaatziekten (HVZ) minder voorkomen.De kleinere twee varianten hebben deze beschermende werking niet. Ook voor LDL geldt iets soortgelijks. LDL wordt op grond van het type vaak in twee categorieën gescheiden: het «small dense LDL» (patroon B) en het «large buoyant LDL» (patroon A). Van small dense LDL (sdLDL) is bekend dat het geassocieerd is met een verhoogde kans op de ontwikkeling van hart- en vaatziekten. De hoogte van de plasmacholesterolconcentratie is een afspiegeling van de aanwezige hoeveelheid LDL. De hoeveelheid triglyceriden komt overeen met de hoeveelheid VLDL.Bij verhoogde triglyceridenconcentraties in het bloed worden verlaagde HDL-concentraties gevonden (negatieve correlatie). De combinatie van «small dense LDL», lage HDL-waarden en hoge triacylglycerol-waarden noemt men dan ook het «atherogenic lipoprotein profile» oftewel (vrij vertaald) het «atheromabevorderende bloedlipidenprofiel», en deze conditie is deels erfelijk. Het tegenovergestelde is ook waar, de combinatie van grotere LDL-deeltjes, verhoogde HDL-concentratie en verlaagde triglyceriden in het bloed geeft een significante verkleining van het risico op atherosclerotische aandoeningen en hart- en vaatziekten in het algemeen.Bij de evaluatie van hyperlipidemieën en daarmee de kans op hart- en vaatziekten let de arts op meerdere laboratoriumuitslagen: HDL, LDL, cholesterol, triglyceriden en de cholesterol / HDL ratio. Aan de hand van deze gegevens in combinatie met gegevens uit de Standaard Cardiovasculair Risicomanagement bekijkt de arts de kans op de ontwikkeling van hart- en vaatziekten en stelt indien noodzakelijk een bijpassende therapie voor. 90007 90006 LDL-grootte wordt door het 90048 Adult Treatment Panel III 90049 (V.S.) in toenemende mate gezien als een relevante risicofactor voor hart — en vaatziekten. Het is dus zeker niet alleen het cholesterol dat invloed heeft op de kans op hart- en vaatziekten; allerlei eigenschappen van vetten in het eten en vetten in het bloed zijn van belang. 90007 90006 Enkele studies in de jaren 70 hebben aangetoond dat een verhoogd LDL-gehalte samengaat met een hoog risico op een hartinfarct. Opgemerkt moet worden dat deze studies wel betaald en gehouden zijn door de farmaceutische industrieën die ook cholesterolpeil-verlagende middelen verkopen.Van HDL neemt men aan dat het een beschermend effect heeft op hart- en vaatziekten, maar er is maar weinig bewijs voor deze aanname. In 2016 werd een onderzoek gepubliceerd waaruit bleek dat ouderen met een hoog cholesterolgehalte (met name LDL-cholesterol) juist een 90048 lager 90049 risico op ziekten hadden. De auteurs dringen aan op een herevaluatie van de standaard farmaceutische aanpak van hoge cholesterolgehaltes. 90179 [3] 90180 90007 90006 In 2014 is er een onderzoek gepubliceerd waarbij de invloed van een plantaardig (cholesterolvrij) dieet op hart- en vaatziekten is onderzocht.Hierbij zijn 198 patiënten met een gevorderde hart- en vaatziekte op een plantaardig dieet gezet. De 21 patiënten die het dieet stopten, vormden de controlegroep. Bij 0,6% van de deelnemers, die het plantaardige dieet volgden, deed er zich een cardiovasculaire bijwerking voor. Bij 62% van de deelnemers in de controlegroep deed er zich een cardiovasculaire bijwerking voor zoals een hartaanval of een beroerte. 90179 [4] 90180 90007 90006 Door oververzadiging van de gal met cholesterol kan het cholesterol neerslaan, en kunnen er galstenen ontstaan.In de westerse landen vormen cholesterolstenen ongeveer 80% van de galstenen. 90007 90254 90003 90004 90032 Bronnen, noten en / of referenties 90210 90211 Berneis K, Rizzo M. 90048 «LDL size: does it matter?» 90049 Swiss Med Wkly 2004; 134: 720-724 90212 90211 Hickey JT, Hickey L, Yancy WS, et al. 90048 «Clinical Use of a Carbohydrate-Restricted Diet to Treat the Dyslipidemia of the Metabolic * Syndrome» 90049 Metabolic Syndrome and Related Disorders, Sep 2003, Vol. 1, No. 3: 227-232 90212 90211 Dreon DM et al.90048 «A very low-fat diet is not associated with improved lipoprotein profiles in men with a predominance of large, * low-density lipoproteins 90049» Am J Clin Nutr. 1999 Mar; 69 (3): 411-8 90212 90211 Dreon DM et al. «90048 Change in dietary saturated fat intake is correlated with change in mass of large low-density-lipoprotein particles in men 90049» Am J Clin Nutr. 1998 May; 67 (5): 828-36 90212 90211 Berneis K et al. «90048 Low-density lipoprotein size and subclasses are markers of clinically apparent and non-apparent atherosclerosis in type 2 diabetes 90049» Metabolism.2005 Feb; 54 (2): 227-34 90212 90211 Krauss RM. «90048 Atherogenic lipoprotein phenotype and diet-gene interactions 90049» J Nutr. 2001 Feb; 131 (2): 340S-3S. (Review) 90212 90211 Austin MA. «90048 Triglyceride, small, dense low-density lipoprotein, and the atherogenic lipoprotein phenotype 90049» Curr Atheroscler Rep. 2000 May; 2 (3): 200-7 (review) 90212 90211 Hirano T, Ito Y, Yoshino G. «90048 Measurement of small dense low-density lipoprotein particles 90049» J Atheroscler Thromb. 2005; 12 (2): 67-72 (review) 90212 90215 90292 90293 90211 ↑ Hanukoglu, I.(1992). 90048 Steroidogenic enzymes: structure, function, and role in regulation of steroid hormone biosynthesis. 90049 J. Steroid Biochem. Mol. Biol. 90012 43 90013 (8): 779-804. 90212 90211 ↑ Lipoproteïnen 90212 90211 ↑ (en) 90303 Ravnskov U, Diamond DM, Hama R, Hamazaki T, Hammarskjöld B, Hynes N, et al. (2016-06-12). Lack of an association or an inverse association between low-density-lipoprotein cholesterol and mortality in the elderly: a systematic review .. 90048 BMJ Open 90049 90012 6 90013 (6): e010401.ISSN: 2044-6055. PMID: 27292972. PMC: 4908872. DOI: 10.1136 / bmjopen-2015-010401. 90308 Dit is een open access artikel, beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding (CC BY; versie 4.0). Dit onderzoek betreft een systematische review van 19 studies met 30 cohorten onder in totaal 68.094 ouderen (zonder preexisterend ziektes). De conclusie van de auteurs is dat betwijfeld moet worden of cholesterol, met name LDL-cholesterol, inherent atherogeen is. De auteurs dringen aan op een revaluatie van de aanbeveling om ten behoeve van de preventie van hart en vaatziektes het LDL-cholesterol in ouderen farmacologisch te verlagen.90212 90211 ↑ 90303 Caldwell B. Esselstyn, Gina Gendy, Jonathan Doyle, Mladen Golubic, Michael F. Roizen (July 2014 року). A way to reverse CAD ?. 90048 The Journal of Family Practice 90049 90012 63 90013 (7): 356-364b. ISSN: 1533-7294. PMID: 25198208. 90308 90212 90318 90008 90009 90168 90169 .90000 90001 Cholesterol — Wicipedia 90002 90003 Rhan o 90004 90005 cholesterol binding, cholesterol biosynthetic process, cholesterol catabolic process, response to cholesterol, cellular response to cholesterol, intestinal cholesterol absorption, cholesterol transport, lysosome to ER cholesterol transport, cholesterol transfer activity, triglyceride-rich plasma lipoprotein particle, cholesterol efflux, cholesterol import, cholesterol metabolic process, cholesterol biosynthetic process via 24,25-dihydrolanosterol, cholesterol biosynthetic process via desmosterol, cholesterol biosynthetic process via lathosterol, cholesterol homeostasis, cholesterol O-acyltransferase activity, cholesterol 25-hydroxylase activity, cholesterol 7-alpha-monooxygenase activity, cholesterol oxidase activity, cholesterol 24-hydroxylase activity, 7-dehydrocholesterol reductase activity, steryl-beta-glucosidase activity, cholesterol allpha-glucosyltransferase activity 90006 90007 90003 PDB 90004 90005 4Nc3, 3a3y, 4m48, 5avq, 5avz, 4dkl, 5l7d, 5jqh, 3ny8, 3ny9, 3gki, 3nya, 3d4s, 3jd8, 4xnx, 4xp6, 4xpa, 4xpb, 4xph, 4xp9, 4xpt, 5aw7, 5iua, 5iub, 4xp1, 3k2s, 5avt, 5avv, 5avx, 5iu4, 1n83, 3n9y, 4bqu, 4xp4, 4xp5, 4xpf, 4xpg, 5k2b, 5k2c, 5k2a, 5iu8, 1zhy, 4xe5, 5i6x, 4hyt, 3am6, 5aw0, 5aw9, 4boe, 4ret, 4ntj, 5avr, 5avs, 5avu, 5avw, 5avy, 1lri, 5i73, 5i71, 5i75, 4xt1, 2rh2, 5k2d, 4xnv, 4xnu, 4hqj, 4eiy, 2zxe, 5c1m, 5d5a, 3pds, 5d6l, 3kdp, 5d5b, 5aw3, 5aw6, 5aw8, 5sy1, 4or2, 5aw2, 5aw1, 5aw5, 5aw4, 4res, 3wgv, 3wgu, 4ib4, 5i74, 5iu7, 4pxz 90011 90007 90013 .

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *